گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهان در ۲۴ ساعت منتهی به ۱۳ آبان ۱۴۰۵
به گزارش خبرگزاری ایپنا، گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهان در ۲۴ ساعت منتهی به ۱۳ آبان ۱۴۰۵ منتشر شد.
مهم‌ترین تحولات این دوره شامل کاهش قیمت تسویه قراردادهای آتی پلیمرها در چین، افت نرخ فروش محصولات در حراج شرکت شن‌هوا، رشد ۴۰ درصدی سود عملیاتی شرکت اَوونیک، امضای قرارداد پنج‌ساله تأمین گاز طبیعی مایع‌شده میان ادنوک گس و توتال انرژی و توافق فروش دو پالایشگاه شرکت ماراتن پترولیوم به ارزش ۴.۲ میلیارد دلار است.
در بخش حوادث نیز حمله پهپادی به پالایشگاه یانوس روسیه به آتش‌سوزی و آسیب زیرساختی منجر شد. بااین‌حال، میزان توقف ظرفیت پالایش این مجموعه هنوز مشخص نشده است.
در مجموع، بهبود سودآوری برخی شرکت‌های بزرگ شیمیایی به معنای رونق فراگیر صنعت نیست. بازار پلیمر چین همچنان با مقاومت خریداران و فشار نزولی قیمت‌ها روبه‌رو است و افزایش هزینه‌های انرژی و حمل‌ونقل نیز از چالش‌های اصلی تولیدکنندگان به شمار می‌رود.
۱. شرکت‌ها و پروژه‌ها
آلمان؛ رشد ۴۰ درصدی سود عملیاتی اَوونیک
شرکت اَوونیک اعلام کرد سود عملیاتی تعدیل‌شده آن در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ با رشد ۴۰ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۶۲۹ میلیون یورو رسیده است.
این شرکت همچنین پیش‌بینی کرد سود عملیاتی تعدیل‌شده سالانه در نیمه بالایی محدوده ۲ تا ۲.۲ میلیارد یورو قرار گیرد.
این عملکرد نشان‌دهنده بهبود سودآوری تولیدکننده مواد شیمیایی تخصصی است، اما نمی‌توان آن را به کل صنعت شیمیایی تعمیم داد.
سوئیس؛ افزایش فروش کلاریانت همراه با کاهش حاشیه سود
فروش شرکت کلاریانت در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ به ۹۶۸.۸ میلیون فرانک سوئیس رسید که بر مبنای ارزهای محلی ۵.۶ درصد افزایش نشان می‌دهد.
بااین‌حال، حاشیه سود عملیاتی تعدیل‌شده شرکت از ۱۷.۹ به ۱۵.۶ درصد کاهش یافت. افزایش هزینه خوراک، انرژی و لجستیک و مشکلات مرتبط با خاورمیانه از عوامل فشار بر عملکرد این شرکت، به‌ویژه در بخش کاتالیست‌ها، اعلام شده است.
این نتایج نشان می‌دهد رشد فروش لزوماً به افزایش سودآوری منجر نمی‌شود.
عربستان سعودی؛ افزایش سود آرامکو و ادامه توسعه پروژه‌های گازی
شرکت آرامکو سود خالص تعدیل‌شده خود در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ را ۳۱.۲ میلیارد دلار اعلام کرد؛ رقمی که در مقایسه با ۲۸.۶ میلیارد دلار مدت مشابه سال قبل افزایش داشته است.
سود عملیاتی تعدیل‌شده بخش پایین‌دستی این شرکت نیز ۲۳۴ درصد رشد سالانه ثبت کرد که عمدتاً ناشی از بهبود حاشیه سود پالایش بوده است.
آرامکو همچنین آغاز تولید پروژه افزایش ظرفیت نفت خام زولوف را تأیید کرد و از ادامه توسعه مرحله دوم میدان گازی جعفوره و طرح توسعه کارخانه گاز فاضلی خبر داد.
افزایش سود بخش پایین‌دستی آرامکو عمدتاً به عملکرد پالایش مربوط است و نباید معادل رشد سود تمام واحدهای پتروشیمی تلقی شود.
۲. خوراک و انرژی
امارات و فرانسه؛ قرارداد پنج‌ساله تأمین گاز طبیعی مایع‌شده
شرکت ادنوک گس و توتال انرژی توافقی پنج‌ساله برای تأمین مجموعاً حداکثر ۱.۶ میلیون تن گاز طبیعی مایع‌شده امضا کردند.
در اطلاعیه رسمی، حجم سالانه قطعی، فرمول قیمت‌گذاری و مقصد نهایی تمام محموله‌ها مشخص نشده است.
این توافق به تنوع‌بخشی منابع تأمین گاز کمک می‌کند، اما به معنای افزایش ظرفیت تولید گاز طبیعی مایع‌شده یا اختصاص خوراک جدید به واحدهای پتروشیمی نیست.
هند؛ بررسی تأمین گاز طبیعی مایع‌شده آمریکا از مسیر قرارداد قطر
شرکت پترونت ال‌ان‌جی هند در حال بررسی امکان دریافت بخشی از گاز طبیعی مایع‌شده تولید آمریکا در چارچوب قرارداد بلندمدت خود با قطر است.
قرارداد این شرکت با قطر برای دریافت سالانه ۷.۵ میلیون تن گاز طبیعی مایع‌شده تا سال ۲۰۴۸ تمدید شده است.
تغییر مبدأ فیزیکی محموله‌ها می‌تواند ریسک عبور از تنگه هرمز را کاهش دهد، اما این موضوع همچنان در مرحله بررسی قرار دارد و توافق اصلاح‌شده‌ای درباره حجم، مبدأ و شرایط تحویل تأیید نشده است.
۳. قیمت و بازار محصولات پتروشیمی
چین؛ کاهش قیمت قراردادهای آتی محصولات پتروشیمی
در معاملات ۳ نوامبر ۲۰۲۶، قیمت تسویه قراردادهای آتی محصولات پتروشیمی در بازار چین با کاهش همراه شد.
قیمت‌های ثبت‌شده به شرح زیر است:
محصول قیمت تسویه (یوان در تن) تغییر
پلی‌پروپیلن ۱۰٬۳۶۴ ۱۹۷-
پلی‌اتیلن خطی ۹٬۵۵۰ ۹۰-
پی‌وی‌سی ۵٬۱۹۰ ۷۹-
استایرن ۱۰٬۰۰۶ ۴۷۵-
پارازایلین ۹٬۳۴۰ ۴۰۴-
پی‌تی‌ای ۶٬۴۹۶ ۱۸۲-
مونو اتیلن گلایکول ۵٬۲۸۸ ۹۱-
پلی‌اتیلن ترفتالات بطری ۸٬۳۲۴ ۳۱۶-
قراردادهای پلی‌پروپیلن، پلی‌اتیلن خطی، پی‌وی‌سی، پی‌تی‌ای و مونو اتیلن گلایکول مربوط به سررسید ژانویه ۲۰۲۷ و سایر محصولات مربوط به سررسید دسامبر ۲۰۲۶ هستند.
کاهش هم‌زمان قیمت قراردادهای آتی چند محصول، نشان‌دهنده تضعیف انتظارات کوتاه‌مدت بازار است. این ارقام قیمت معاملات آتی هستند و نباید با قیمت نقدی یا قیمت‌های صادراتی اشتباه گرفته شوند.
چین؛ کاهش نرخ فروش محصولات در حراج شن‌هوا
نرخ فروش گریدهای اصلی پلی‌پروپیلن و پلی‌اتیلن خطی در حراج ۳ نوامبر شرکت شن‌هوا بائوتو به حدود ۳۹.۴ درصد رسید.
نرخ فروش برخی گروه‌های کالایی نیز بین صفر تا ۴۳.۶ درصد گزارش شد.
کاهش قیمت معاملات آتی و مقاومت خریداران در برابر قیمت‌های پیشنهادی از عوامل ضعف عملکرد این حراج اعلام شده‌اند.
این وضعیت نشانه احتیاط خریداران در بازار چین است، هرچند برای نتیجه‌گیری درباره کاهش تقاضای کل بازار باید حجم عرضه، موجودی انبارها و سفارش‌های واقعی صنایع پایین‌دستی نیز بررسی شود.
۴. فناوری و سرمایه‌گذاری
در بازه مورد بررسی، تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری جدیدی برای احداث واحدهای کراکر، تولید پروپیلن از پروپان، متانول یا پلی‌الفین‌ها که ظرفیت، میزان سرمایه‌گذاری و تاریخ تصمیم نهایی آن با اسناد رسمی تأیید شده باشد، شناسایی نشد.
ادامه پروژه‌های گازی آرامکو و سایر طرح‌های توسعه‌ای نیز بدون اعلام تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری، به‌عنوان پروژه جدید ثبت نمی‌شوند.
۵. ادغام و تملک
آمریکا؛ فروش دو پالایشگاه ماراتن پترولیوم به سی‌وی‌آر انرژی
شرکت ماراتن پترولیوم و زیرمجموعه میان‌دستی آن، ام‌پی‌ال‌ایکس، با فروش دو پالایشگاه سنت پل پارک و مندن در ایالت‌های مینه‌سوتا و داکوتای شمالی به شرکت سی‌وی‌آر انرژی به ارزش مجموع ۴.۲ میلیارد دلار توافق کردند.
از مبلغ پایه این معامله، ۳.۴۵ میلیارد دلار به ماراتن پترولیوم و ۷۵۰ میلیون دلار به ام‌پی‌ال‌ایکس اختصاص دارد. ارزش موجودی و تعدیلات قراردادی نیز جداگانه محاسبه خواهد شد.
ظرفیت مجموع این دو پالایشگاه حدود ۱۷۷ هزار بشکه در روز است.
این معامله به تغییر مالکیت دارایی‌های پالایشی و زیرساخت‌های مرتبط منجر میشود، اما به معنای تعطیلی یا ایجاد ظرفیت جدید نیست.
استرالیا؛ فروش سهم شل در پروژه ال‌ان‌جی نورث وست شلف به ایکس‌آر‌جی
شرکت شل توافق کرده است سهم ۱۶.۶۷ درصدی خود در پروژه گاز طبیعی مایع‌شده نورث وست شلف استرالیا را به ارزش ۱.۴۵ میلیارد دلار به شرکت ایکس‌آر‌جی، زیرمجموعه ادنوک، واگذار کند.
تعهدات مربوط به برچیدن تأسیسات و پایان عمر دارایی نیز برعهده خریدار قرار خواهد گرفت.
تکمیل معامله برای سال ۲۰۲۷ پیش‌بینی شده است. این واگذاری حضور ایکس‌آر‌جی در دارایی‌های گاز طبیعی مایع‌شده استرالیا را تقویت می‌کند، اما ظرفیت تولید جدیدی به پروژه اضافه نخواهد کرد.
آلمان و سوئیس؛ واگذاری فعالیت تولید قراردادی مرک به لونزا
شرکت لونزا با خرید پنج سایت تولید قراردادی شرکت مرک در آمریکا موافقت کرده است. ارزش این معامله چندصد میلیون فرانک سوئیس اعلام شده و حدود یک‌هزار و ۱۰۰ نفر از کارکنان این مجموعه‌ها به ساختار لونزا منتقل خواهند شد.
این معامله به حوزه تولید قراردادی محصولات دارویی و زیست‌دارویی مربوط است و تأثیر مستقیمی بر ظرفیت تولید محصولات پایه پتروشیمی ندارد.
۶. تعمیرات و توقف واحدها
روسیه؛ آتش‌سوزی پالایشگاه یانوس پس از حمله پهپادی
حمله پهپادی در ۳ نوامبر ۲۰۲۶ به پالایشگاه یاروسلاونفت‌ارگ‌سینتز، معروف به یانوس، در منطقه یاروسلاول روسیه موجب آتش‌سوزی و آسیب به زیرساخت‌های این مجموعه شد.
مقام‌های محلی از مجروح شدن دو نفر از کارکنان خبر دادند.
ظرفیت پالایش این مجموعه حدود ۱۵ میلیون تن نفت خام در سال گزارش شده است؛ بااین‌حال، میزان ظرفیت آسیب‌دیده و مدت توقف احتمالی واحدها هنوز مشخص نشده است.
برای ارزیابی اثر این حادثه بر بازار فرآورده‌های نفتی، اطلاعات دقیق‌تری درباره واحدهای آسیب‌دیده، مدت توقف و امکان جبران تولید مورد نیاز است.
۷. حوادث و ایمنی
هند؛ آتش‌سوزی مخزن مواد گوگردی در پالایشگاه ویساخاپاتنام
آتش‌سوزی در مخزن نگهداری مواد گوگردی پالایشگاه ویساخاپاتنام متعلق به شرکت اچ‌پی‌سی‌ال هند گزارش شد.
براساس گزارش اولیه، آتش مهار شده و تلفات انسانی گزارش نشده است. همچنین فعالیت واحدهای اصلی پالایشگاه ادامه داشته است.
به دلیل نبود اطلاعات دقیق درباره حجم مخزن و میزان مواد آسیب‌دیده، اثر این حادثه بر تولید قابل محاسبه نیست.
۸. مقررات و تجارت بین‌الملل
در بازه رصد، مقررات جدید و مهمی درباره تجارت جهانی پلیمرها، مونومرها و مواد شیمیایی پایه که متن رسمی و تاریخ اجرای آن تأیید شده باشد، شناسایی نشد.
تغییرات مالکیتی و قراردادهای جدید تأمین انرژی نیز در بخش‌های مرتبط گزارش شده‌اند و در دسته تغییرات مقررات تجاری قرار نمی‌گیرند.
۹. تحولات منطقه‌ای و لجستیک
خلیج فارس و آسیا؛ تداوم نگرانی‌ها درباره امنیت تأمین انرژی و حمل‌ونقل دریایی
تحولات اخیر از جمله قرارداد جدید تأمین گاز طبیعی مایع‌شده میان ادنوک گس و توتال انرژی، بررسی تغییر مبدأ واردات گاز هند و تأکید آرامکو بر استفاده از مسیرهای جایگزین انتقال انرژی، اهمیت تنوع‌بخشی به مسیرهای تأمین را برجسته کرده است.
بااین‌حال، اطلاعات تازه و قابل مقایسه‌ای درباره نرخ بیمه جنگ، هزینه حمل کشتی‌های شیمیایی، تعداد عبور واقعی کشتی‌های حامل ال‌پی‌جی و مواد شیمیایی از تنگه هرمز و ظرفیت آزاد بارگیری منتشر نشده است.
برای ارزیابی رقابت‌پذیری صادراتی، علاوه بر قیمت فروش، امکان واقعی حمل، هزینه بیمه و شرایط تحویل نیز باید در نظر گرفته شود.
پنج پیام اصلی برای فعالان صنعت پتروشیمی
۱. بازار پلیمر چین تحت فشار است. کاهش قیمت قراردادهای آتی و افت نرخ فروش حراج شن‌هوا از احتیاط خریداران حکایت دارد. بررسی موجودی انبارها و سفارش‌های واقعی برای ارزیابی روند تقاضا ضروری است.
۲. عملکرد مالی شرکت‌های شیمیایی یکسان نیست. اَوونیک رشد قابل‌توجه سود عملیاتی را ثبت کرده، درحالی‌که کلاریانت با وجود افزایش فروش، کاهش حاشیه سود داشته است.
۳. بازآرایی مالکیت دارایی‌های انرژی ادامه دارد. معاملات ماراتن پترولیوم، شل و مرک نشان‌دهنده تغییر سبد دارایی شرکت‌های بزرگ است، اما نباید با افزایش ظرفیت تولید پتروشیمی اشتباه گرفته شود.
۴. تنوع‌بخشی به منابع و مسیرهای تأمین گاز اهمیت بیشتری یافته است. قراردادهای جدید گاز طبیعی مایع‌شده و بررسی مسیرهای جایگزین واردات برای صنایع گازمحور اهمیت راهبردی دارند؛ بااین‌حال، قیمت نهایی و امکان تحویل تعیین‌کننده خواهند بود.
۵. ریسک توقف تولید و اختلال حمل باید بر اساس داده‌های واقعی سنجیده شود. آتش‌سوزی پالایشگاه روسیه و مخاطرات خلیج فارس بدون اطلاعات دقیق درباره ظرفیت آسیب‌دیده، مدت توقف، هزینه حمل و بیمه، مبنای کافی برای پیش‌بینی تغییر قیمت محصولات پتروشیمی نیستند.
