گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهان در ۲۴ ساعت منتهی به ۱۲ آبان ۱۴۰۵
به گزارش خبرگزاری ایپنا، گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهان در ۲۴ ساعت منتهی به ۱۲ آبان ۱۴۰۵ منتشر شد.
مهم‌ترین تحولات این دوره شامل اعلام فورس‌ماژور شرکت فورموسا آمریکا برای برخی گریدهای پلی‌اتیلن، برنامه تغییر ترکیب تولید پلی‌اتیلن در مجتمع بَسف چین، افزایش قیمت تسویه پلی‌پروپیلن چین به ۱۰ هزار و ۵۱۲ یوان، مذاکرات هند برای دریافت محموله‌های معوق گاز طبیعی مایع از قطر و هشدار مدیرعامل ادنوک درباره کاهش ذخایر جهانی انرژی بود.
در بازار نفت، قیمت نفت برنت پس از افت بیش از هفت‌درصدی در معاملات دوشنبه، صبح سه‌شنبه به محدوده ۱۰۴٫۸۰ دلار رسید. انتشار گزارش حمله آمریکا به جزیره قشم نیز بار دیگر نگرانی‌ها درباره امنیت منطقه را افزایش داد؛ هرچند گزارشی از آسیب به تأسیسات پتروشیمی منتشر نشده است.
ارزیابی کلی نشان می‌دهد وضعیت عرضه پلی‌اتیلن آمریکا، روند قیمت محصولات پلیمری آسیا و امکان انتقال محموله‌ها از مسیر خلیج فارس، مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر تصمیم‌های تجاری این دوره هستند.
۱. شرکت‌ها و پروژه‌ها
چین؛ برنامه بَسف برای تغییر ترکیب تولید پلی‌اتیلن در ژان‌جیانگ
شرکت بَسف در حال آماده‌سازی تغییر ترکیب تولید واحد پلی‌اتیلن خود در مجتمع ژان‌جیانگ چین است تا از تفاوت حاشیه سود گریدهای مختلف در بازار داخلی این کشور استفاده کند.
جزئیات مربوط به گریدهای جایگزین، میزان تولید قابل انتقال و زمان اجرای این تغییر هنوز مشخص نشده است.
این اقدام می‌تواند عرضه گریدهای مختلف پلی‌اتیلن را در بازار چین جابه‌جا کند، بدون آنکه ظرفیت اسمی کل مجتمع افزایش یابد. بنابراین، این تحول نباید به‌عنوان ایجاد ظرفیت جدید تولید تلقی شود.
۲. خوراک و انرژی
هند و قطر؛ مذاکره برای تحویل دست‌کم ۹۰ محموله معوق گاز طبیعی مایع
شرکت پترونت هند برای دریافت محموله‌های تحویل‌نشده گاز طبیعی مایع از قطر در حال مذاکره است.
از مجموع محموله‌های معوق، حدود ۷۵ تا ۸۰ محموله به اختلالات اخیر خاورمیانه و ۱۵ تا ۱۶ محموله دیگر به اختلافات قراردادی سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ مربوط میشود.
قرارداد فعلی دو کشور شامل تأمین سالانه ۷٫۵ میلیون تن گاز طبیعی مایع است و امکان تحویل محموله‌های معوق تا آوریل ۲۰۲۹ وجود دارد.
همچنین ظرفیت پایانه بازگازسازی داهج هند از ۱۷٫۵ به ۲۲٫۵ میلیون تن در سال افزایش یافته است.
اهمیت صنعتی: افزایش ظرفیت پایانه به‌تنهایی به معنای دسترسی فوری به خوراک نیست. امکان حمل، رفع محدودیت‌های عملیاتی و زمان تحویل محموله‌ها همچنان تعیین‌کننده امنیت تأمین انرژی صنایع هند خواهد بود.
امارات؛ هشدار ادنوک درباره کاهش ذخایر جهانی انرژی
سلطان الجابر، مدیرعامل شرکت ادنوک، در کنفرانس ادیپک اعلام کرد از زمان آغاز اختلال در تنگه هرمز، نزدیک به یک میلیارد بشکه نفت از ذخایر جهانی برداشت شده است.
وی همچنین به کسری عرضه حدود ۶۰۰ میلیارد فوت مکعب گاز طبیعی مایع و کاهش ذخایر گازوئیل در برخی بازارها اشاره کرد.
به گفته او، سهم هزینه حمل‌ونقل و لجستیک از هزینه هر بشکه نفت از حدود پنج درصد پیش از بحران به ۳۰ درصد افزایش یافته است.
اهمیت صنعتی: این اظهارات نشان‌دهنده فشار بر زنجیره تأمین انرژی است؛ بااین‌حال، افزایش هزینه حمل نفت را نمی‌توان مستقیماً به تمام محموله‌های پتروشیمی تعمیم داد.
۳. قیمت و بازار محصولات پتروشیمی
چین؛ افزایش قیمت معاملات آتی پلی‌پروپیلن و پلی‌اتیلن خطی
در نخستین جلسه معاملاتی نوامبر، قیمت تسویه قراردادهای آتی محصولات پتروشیمی در چین با افزایش همراه شد.
قیمت محصولات برای تحویل ژانویه ۲۰۲۷ به شرح زیر بود:
محصول قیمت تسویه (یوان در تن)
پلی‌پروپیلن ۱۰٬۵۱۲
پلی‌اتیلن خطی ۹٬۵۹۶
پلی‌وینیل کلراید ۵٬۲۹۹
پارازایلین ۹٬۶۱۸
اسید ترفتالیک خالص ۶٬۵۷۰
مونو‌اتیلن گلایکول ۵٬۳۵۳
در مقایسه با معاملات ۳۰ اکتبر، قیمت پلی‌پروپیلن ۷۹ یوان و پلی‌اتیلن خطی ۳۸ یوان در هر تن افزایش یافت.
در بازار نقدی نیز افزایش پیشنهادهای فروش مشاهده شد، هرچند خریداران همچنان با احتیاط عمل می‌کنند.
اهمیت بازار: رشد معاملات آتی می‌تواند انتظارات فروشندگان را تقویت کند، اما برای ارزیابی وضعیت واقعی بازار باید قیمت معاملات نقدی، حجم خرید و نرخ‌های صادراتی منطقه‌ای نیز بررسی شود.
بازار نفت؛ افت شدید قیمت‌ها و بازگشت محدود معاملات
قیمت نفت برنت پس از کاهش بیش از هفت‌درصدی در معاملات دوشنبه، صبح سه‌شنبه به ۱۰۴٫۸۰ دلار در هر بشکه رسید.
نفت خام آمریکا نیز در محدوده ۹۶٫۶۶ دلار معامله شد.
انتشار گزارش حمله آمریکا به جزیره قشم موجب بازگشت محدود قیمت‌ها در معاملات صبح سه‌شنبه شد.
اهمیت پتروشیمی: کاهش قیمت نفت می‌تواند هزینه خوراک واحدهای نفتامحور را تحت تأثیر قرار دهد، اما ارزیابی حاشیه سود تولیدکنندگان به تغییرات هم‌زمان قیمت نفتا، اتیلن و پروپیلن وابسته است.
۴. فناوری و سرمایه‌گذاری
جهان؛ پیش‌بینی توتال‌انرژیز از رشد تقاضای گاز و محصولات پتروشیمی
شرکت توتال‌انرژیز در چشم‌انداز جدید انرژی خود اعلام کرد افزایش قیمت نفت و گاز می‌تواند روند استفاده از فناوری‌های کم‌کربن و خودروهای برقی را تسریع کند.
بااین‌حال، انتظار می‌رود رشد مصرف سوخت هوانوردی و تقاضای محصولات پتروشیمی بخشی از کاهش تقاضای نفت ناشی از برقی‌شدن حمل‌ونقل را جبران کند.
براساس سناریوی این شرکت، تقاضای جهانی گاز طبیعی از سال ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۵ حدود ۱۲٫۵ درصد افزایش می‌یابد و به چهار هزار و ۷۸۰ میلیارد مترمکعب خواهد رسید.
اهمیت راهبردی: رشد تقاضای محصولات پتروشیمی همچنان یکی از عوامل پشتیبان مصرف هیدروکربن‌ها خواهد بود؛ بااین‌حال، سودآوری پروژه‌های جدید به وضعیت ظرفیت‌های مازاد، نوع خوراک و هزینه انرژی وابسته است.
۵. ادغام و تملک
در بازه مورد بررسی، معامله جدید و تأییدشده‌ای میان تولیدکنندگان عمده پتروشیمی که جزئیات قرارداد و وضعیت حقوقی آن مشخص باشد، شناسایی نشد.
۶. تعمیرات و توقف واحدها
آمریکا؛ اعلام فورس‌ماژور فورموسا برای برخی محصولات پلی‌اتیلن
شرکت فورموسا پلاستیک آمریکا پس از بروز حادثه عملیاتی و توقف اضطراری بخشی از دارایی‌های تولیدی مجتمع پوینت کامفورت در ایالت تگزاس، برای برخی محصولات پلی‌اتیلن اعلام فورس‌ماژور کرد.
جزئیات مربوط به ظرفیت واحد متوقف‌شده، گریدهای مشمول، میزان موجودی قابل تحویل و زمان بازگشت تولید هنوز منتشر نشده است.
اهمیت بازار: این اتفاق می‌تواند بر تعهدات تحویل برخی مشتریان اثر بگذارد، اما بدون مشخص‌شدن ظرفیت متوقف‌شده و مدت توقف، نمی‌توان میزان کاهش عرضه پلی‌اتیلن آمریکا را برآورد کرد.
چین؛ افزایش تعمیرات برنامه‌ریزی‌شده واحدهای پلی‌پروپیلن در نوامبر
براساس گزارش‌های بازار، سه‌ماهه پایانی سال ۲۰۲۶ از نظر تعمیرات واحدهای پلی‌پروپیلن چین دوره‌ای پرتوقف خواهد بود و پیش‌بینی میشود نوامبر بیشترین کاهش ظرفیت ناشی از تعمیرات را به همراه داشته باشد.
بااین‌حال، فهرست کامل واحدهای مشمول، ظرفیت هر واحد و زمان دقیق توقف و راه‌اندازی آن‌ها منتشر نشده است.
اهمیت بازار: افزایش تعمیرات می‌تواند عرضه کوتاه‌مدت پلی‌پروپیلن را محدود کند، اما تأثیر نهایی آن بر قیمت‌ها به وضعیت موجودی انبارها، ظرفیت‌های جدید و تقاضای صنایع پایین‌دستی بستگی دارد.
۷. حوادث و ایمنی
ایران؛ گزارش حمله به جزیره قشم و افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت دریایی
روز سه‌شنبه گزارش‌هایی درباره حمله آمریکا به جزیره قشم منتشر شد. وال‌استریت ژورنال به نقل از مقام‌های آمریکایی، هدف این اقدام را جلوگیری از تهدید کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز عنوان کرد.
این خبر در حالی منتشر شد که نگرانی‌ها درباره امنیت مسیرهای صادراتی خلیج فارس همچنان ادامه دارد.
بااین‌حال، اطلاعات موجود حاکی از تأیید خسارت به تأسیسات تولیدی، مخازن، پایانه‌های پتروشیمی یا خطوط صادراتی نیست.
اهمیت صنعتی: این رویداد باید به‌عنوان یک ریسک امنیتی در پایش تأسیسات و مسیرهای حمل ثبت شود، اما بدون شواهد فنی نمی‌توان آن را به‌عنوان توقف تولید یا کاهش ظرفیت صادرات پتروشیمی در نظر گرفت.
۸. مقررات و تجارت بین‌الملل
اروپا؛ افزایش نگرانی‌ها درباره هزینه تأمین گاز صنایع شیمیایی
مدیرعامل توتال‌انرژیز نسبت به تأثیر سطح ذخایر گاز اروپا بر هزینه تأمین انرژی در زمستان هشدار داد.
براساس داده‌های منتشرشده، سطح ذخایر گاز اتحادیه اروپا در اول نوامبر حدود ۷۴٫۶۲ درصد و ذخایر آلمان حدود ۶۱٫۰۳ درصد ظرفیت بوده است.
کاهش ذخایر می‌تواند هزینه تأمین انرژی تولیدکنندگان مواد شیمیایی و کودهای گازمحور را افزایش دهد.
اهمیت صنعتی: افزایش هزینه گاز یکی از ریسک‌های رقابت‌پذیری صنایع شیمیایی اروپا محسوب میشود، هرچند میزان اثرگذاری آن به قراردادهای تأمین انرژی و قیمت فروش محصولات بستگی دارد.
۹. تحولات منطقه‌ای و لجستیک
خلیج فارس؛ تداوم ابهام درباره عبور کشتی‌ها و تحویل محموله‌های پتروشیمی
عدم‌قطعیت درباره امنیت تنگه هرمز و مسیرهای صادراتی خلیج فارس همچنان یکی از مهم‌ترین ریسک‌های تجارت محصولات پتروشیمی است.
گزارش حمله به قشم و ادامه مذاکرات منطقه‌ای نشان می‌دهد شرایط امنیت دریایی همچنان می‌تواند بر تصمیم‌های شرکت‌های کشتیرانی و خریداران اثر بگذارد.
در این دوره، اطلاعات مستقلی درباره تعداد عبور کشتی‌های شیمیایی و حاملان گاز مایع، نرخ جدید بیمه جنگ و ظرفیت آزاد ناوگان در دسترس نبود.
اهمیت صادراتی: کاهش قیمت نفت یا انتشار اخبار مربوط به مذاکرات، به‌تنهایی به معنای کاهش هزینه حمل و بازگشت شرایط عادی صادرات نیست. امکان بارگیری، نرخ واقعی حمل، پوشش بیمه و پذیرش محموله در بندر مقصد باید برای هر محموله به‌صورت جداگانه بررسی شود.
پنج پیام اصلی برای فعالان صنعت پتروشیمی
۱. فورس‌ماژور فورموسا مهم‌ترین تحول مستقیم عرضه پلیمر در این دوره است. میزان اثرگذاری آن بر بازار پلی‌اتیلن به ظرفیت واحد متوقف‌شده، گریدهای مشمول و مدت توقف بستگی دارد.
۲. بازار پلیمر چین با رشد معاملات آتی و احتیاط خریداران مواجه است. افزایش قیمت پلی‌پروپیلن و پلی‌اتیلن خطی باید با معاملات نقدی و قیمت‌های صادراتی منطقه‌ای مقایسه شود.
۳. امنیت تأمین گاز طبیعی مایع همچنان یکی از چالش‌های بازار آسیاست. مذاکرات هند و قطر برای تحویل محموله‌های معوق نشان می‌دهد قراردادهای بلندمدت بدون امکان حمل و تحویل، تضمین‌کننده دسترسی به خوراک نیستند.
۴. افت قیمت نفت الزاماً به معنای افزایش فوری حاشیه سود پتروشیمی نیست. قیمت نفتا، هزینه انرژی، نرخ فروش محصولات و شرایط قراردادهای خوراک باید هم‌زمان بررسی شوند.
۵. ریسک امنیتی تنگه هرمز همچنان بر تجارت پتروشیمی سایه انداخته است. تا زمان تأیید عبور پایدار کشتی‌ها، وضعیت بیمه و امکان بارگیری، نمی‌توان از عادی‌شدن شرایط صادرات یا کاهش هزینه حمل اطمینان داشت.
