گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهان در ۲۴ ساعت منتهی به ۱۵ آبان ۱۴۰۵
به گزارش خبرگزاری ایپنا، گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهان در ۲۴ ساعت منتهی به ۱۵ آبان ۱۴۰۵ منتشر شد.
در بازار چین، قرارداد ژانویه ۲۰۲۷ پلی‌پروپیلن با کاهش ۶۰۹ یوان به ۹ هزار و ۵۴۴ یوان در هر تن رسید. قرارداد پلی‌اتیلن خطی نیز با افت ۵۶۴ یوان، در سطح ۸ هزار و ۸۳۸ یوان تسویه شد. کاهش پیشنهادهای فروش و ضعف تقاضا در حراج شرکت شن‌هوا از نشانه‌های تشدید فشار بر بازار پلیمرها بود.
در بازار انرژی، نفت برنت معاملات پنجشنبه را با رشد ۳.۸۸ درصدی در سطح ۹۸.۲۹ دلار در هر بشکه به پایان رساند. گزارش حملات تازه به شناورها و تأسیسات پالایشی روسیه نیز بر نگرانی‌های مربوط به امنیت عرضه افزوده است.
در بخش تولید و سرمایه‌گذاری، راه‌اندازی واحد ۲۲۰ هزار تنی کلرآلکالی در هند، برنامه سرمایه‌گذاری ۲۹۲ میلیون دلاری در زنجیره آروماتیک‌های ازبکستان و توسعه کاربرد هوش مصنوعی در مجتمع‌های بوروج از مهم‌ترین تحولات بودند.
۱. شرکت‌ها و پروژه‌ها
هند؛ راه‌اندازی واحد ۲۲۰ هزار تنی کلرآلکالی
شرکت تی‌کی‌ان‌یوکرا از راه‌اندازی واحد کلرآلکالی شرکت Kutch Chemical در منطقه پادانا در ایالت گجرات هند خبر داد.
این مجتمع ظرفیت اسمی تولید سالانه ۲۲۰ هزار تن سود سوزآور دارد و با استفاده از پنج الکترولایزر نسل BM Generation 6+ فعالیت می‌کند. ظرفیت هر الکترولایزر حداکثر ۱۳۵ تن سود سوزآور خالص در روز اعلام شده است.
سود سوزآور و کلر تولیدی این واحد برای مصرف داخلی مجتمع و عرضه در بازار هند در نظر گرفته شده‌اند.
راه‌اندازی این پروژه ظرفیت جدیدی به زنجیره کلرآلکالی هند اضافه می‌کند، اما میزان اثرگذاری آن بر بازار به نرخ بهره‌برداری واقعی، حجم مصرف داخلی و مقدار محصول قابل عرضه بستگی دارد.
۲. خوراک و انرژی
بازار جهانی نفت؛ بازگشت برنت به محدوده ۹۸ دلار
قیمت نفت در معاملات پنجشنبه پس از افت شدید روز قبل، دوباره افزایش یافت.
نفت برنت با رشد ۳.۶۷ دلاری، معادل ۳.۸۸ درصد، در قیمت ۹۸.۲۹ دلار در هر بشکه تسویه شد. نفت وست‌تگزاس اینترمدیت نیز با افزایش ۲.۴۰ دلاری، معادل ۲.۷۲ درصد، به ۹۰.۵۲ دلار رسید.
انتشار گزارش‌هایی درباره حملات تازه به شناورها و تداوم ابهام در مذاکرات ایران و آمریکا از عوامل مؤثر بر افزایش نگرانی‌های بازار انرژی بود.
افزایش قیمت نفت می‌تواند هزینه خوراک واحدهای نفتامحور را تحت فشار قرار دهد، اما ارزیابی دقیق اثر آن بر حاشیه سود پتروشیمی‌ها به تغییرات قیمت نفتا، مونومرها و قراردادهای تأمین خوراک وابسته است.
آمریکا و کانادا؛ توسعه سه میلیارد دلاری زیرساخت انتقال گاز
شرکت تی‌سی انرژی از مجموعه‌ای از طرح‌های توسعه خطوط انتقال گاز به ارزش حدود سه میلیارد دلار کانادا خبر داد.
دو پروژه Crossroads Expansion و American Midwest در مجموع ظرفیت انتقال گاز را حدود ۲.۴ میلیارد فوت مکعب در روز افزایش خواهند داد.
این شرکت همچنین بر توسعه فاز دوم خط لوله Coastal GasLink تأکید کرده است؛ طرحی که هدف آن افزایش ظرفیت انتقال به حدود ۴.۵ میلیارد فوت مکعب در روز در اوایل دهه ۲۰۳۰ است.
افزایش ظرفیت خطوط انتقال گاز می‌تواند در بلندمدت دسترسی صنایع گازمحور و پایانه‌های صادرات ال‌ان‌جی به خوراک را تقویت کند. بااین‌حال، ظرفیت‌های اعلام‌شده تا زمان تکمیل پروژه‌ها نباید به‌عنوان عرضه عملیاتی فعلی در نظر گرفته شوند.
۳. قیمت و بازار محصولات پتروشیمی
چین؛ سقوط قیمت قراردادهای آتی پلیمرها و محصولات واسطه
بازار معاملات آتی چین در روز پنجشنبه شاهد افت قابل توجه قیمت پلیمرها و محصولات شیمیایی بود.
قرارداد ژانویه ۲۰۲۷ پلی‌پروپیلن با کاهش ۶۰۹ یوانی به ۹ هزار و ۵۴۴ یوان در هر تن رسید. پلی‌اتیلن خطی نیز با افت ۵۶۴ یوانی در سطح ۸ هزار و ۸۳۸ یوان تسویه شد.
همچنین قیمت قراردادهای آتی محصولات زیر کاهش یافت:
پی‌وی‌سی با ۱۳۱ یوان کاهش به ۴ هزار و ۹۶۲ یوان رسید.
پارازایلین با ۵۶۶ یوان کاهش به ۸ هزار و ۵۵۸ یوان رسید.
پی‌تی‌ای با ۳۷۶ یوان کاهش به ۵ هزار و ۹۸۶ یوان رسید.
مونو اتیلن گلایکول نیز با ۳۱۲ یوان کاهش در سطح ۴ هزار و ۸۹۴ یوان قرار گرفت.
افت شدید قیمت پلی‌پروپیلن و پلی‌اتیلن خطی، پیشنهادهای فروش نقدی و صادراتی را نیز تحت فشار قرار داد.
این روند نشان‌دهنده تغییر سریع انتظارات بازار چین است، اما کاهش قیمت قراردادهای آتی لزوماً به معنای افت یکسان قیمت تمام معاملات نقدی و صادراتی نیست. برای ارزیابی اثر آن بر صادرات پلیمر ایران، قیمت‌های واقعی معاملات با مبنای تحویل سی‌اف‌آر چین و جنوب‌شرق آسیا اهمیت بیشتری دارند.
چین؛ کاهش تقاضا در حراج شن‌هوا و افت پیشنهادهای فروش پلی‌اتیلن
افت حدود شش‌درصدی قراردادهای آتی پلی‌پروپیلن و پلی‌اتیلن خطی، تمایل خریداران به حضور در حراج محصولات شرکت شن‌هوا را کاهش داده است.
هم‌زمان، یک تولیدکننده بزرگ چینی پیشنهادهای صادراتی پلی‌اتیلن سنگین گرید فیلم و بادی را نسبت به ابتدای هفته کاهش داده است.
با توجه به مشخص نبودن نام تولیدکننده، قیمت قطعی و حجم معاملات، هنوز نمی‌توان میزان تأثیر این کاهش پیشنهادها بر بازار صادراتی منطقه را به‌صورت دقیق ارزیابی کرد.
در این دوره، نرخ جدید و مستقلاً قابل تأییدی برای اتیلن، پروپیلن، بوتادین، بنزن، استایرن، متانول، نفتا و ال‌پی‌جی با مبنای مشخص نقدی، فوب یا سی‌اف‌آر به دست نیامد.
۴. فناوری و سرمایه‌گذاری
امارات؛ توسعه جهانی هوش مصنوعی در مجتمع‌های بوروج
شرکت بوروج اینترنشنال از گسترش همکاری‌های فناورانه خود با شرکت‌های مایکروسافت، امرسون، ایمِنسا و کگنایت در جریان نمایشگاه ادیپک ۲۰۲۶ خبر داد.
این شرکت سامانه بهینه‌سازی بلادرنگ فرایند تولید را در سه کراکر اتان و ۲۰ کوره در امارات به کار گرفته است. سامانه مذکور بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ پارامتر عملیاتی را در هر دقیقه تحلیل می‌کند.
بوروج هدف‌گذاری کرده است تا سال ۲۰۲۷ از محل توسعه برنامه‌های هوش مصنوعی و دیجیتالی‌سازی، ۱۰۰ میلیون دلار ارزش اقتصادی ایجاد کند.
همچنین آزمایش مفهومی عملیات خودکار مبتنی بر هوش مصنوعی در مجتمع رویس با همکاری شرکت هانی‌ول انجام شده است. بهبود بهره‌وری تا ۲۰ درصد و کاهش هزینه‌های عملیاتی تا ۱۵ درصد از نتایج بالقوه اعلام‌شده برای این برنامه است.
گسترش استفاده از هوش مصنوعی در مجتمع‌های پتروشیمی می‌تواند به کاهش مصرف انرژی، بهینه‌سازی تولید و مدیریت تعمیرات و نگهداری کمک کند. بااین‌حال، تحقق منافع اقتصادی اعلام‌شده نیازمند ارزیابی عملکرد واقعی سامانه‌هاست.
ازبکستان؛ سرمایه‌گذاری ۲۹۲ میلیون دلاری در زنجیره آروماتیک‌ها
مجتمع تکونوکم در منطقه بخارای ازبکستان برنامه سرمایه‌گذاری ۲۹۲ میلیون دلاری برای توسعه زنجیره تولید آروماتیک‌ها و حلال‌ها را در دستور کار دارد.
این طرح شامل افزایش فرآورش میعانات گازی و نفتا و توسعه تولید هیدروکربن‌های آروماتیک و حلال‌هاست.
ظرفیت فرآورش افزایشی موردنظر این پروژه ۴۰۰ هزار تن در سال اعلام شده است. ظرفیت فعلی مجتمع نیز شامل ۱۰۰ هزار تن تقطیر پیرولیز و ۱۶۰ هزار تن فرآورش نفتا و میعانات گازی در سال است.
اجرای این طرح می‌تواند به توسعه زنجیره تولید مواد واسطه و حلال‌های صنعتی در آسیای مرکزی کمک کند. بااین‌حال، رقم ۴۰۰ هزار تن به ظرفیت فرآورش خوراک اشاره دارد و نباید معادل تولید نهایی آروماتیک‌های قابل فروش در نظر گرفته شود.
۵. ادغام و تملک
در ۲۴ ساعت گذشته، معامله جدید و تأییدشده‌ای در حوزه ادغام و تملک شرکت‌های بزرگ پتروشیمی با ارزش معامله و وضعیت حقوقی روشن شناسایی نشد.
پیشنهاد خرید شرکت اونیک توسط باسف و معاملات مالکیتی حوزه ال‌ان‌جی که پیش‌تر مطرح شده بودند، در این بازه تحول قطعی جدیدی نداشتند.
۶. تعمیرات و توقف واحدها
روسیه؛ حملات تازه به پالایشگاه‌ها و تداوم نگرانی درباره عرضه فرآورده‌ها
گزارش‌های منتشرشده از حملات مجدد پهپادی به تأسیسات پالایشی روسیه و احتمال اصابت به پالایشگاه ریازان حکایت دارد. حمله به پالایشگاه یاروسلاول نیز پیش‌تر گزارش شده بود.
این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که روسیه با محدودیت عرضه برخی فرآورده‌های نفتی و تلاش برای بازگرداندن بخشی از صادرات گازوئیل مواجه است.
با وجود افزایش نگرانی‌ها درباره عرضه فرآورده‌ها، میزان ظرفیت پالایشی متوقف‌شده و مدت زمان تعمیر واحدهای آسیب‌دیده هنوز به‌طور دقیق مشخص نیست.
اثر این حملات بر عرضه نفتا و سایر خوراک‌های پتروشیمی نیز به اطلاعات دقیق‌تر درباره واحدهای آسیب‌دیده و مدت توقف آن‌ها نیاز دارد.
۷. حوادث و ایمنی
خلیج فارس؛ افزایش گزارش حوادث دریایی در مسیرهای انتقال انرژی
براساس گزارش‌های منتشرشده از سوی نهاد دریایی بریتانیا، از روز یکشنبه دست‌کم پنج حادثه مرتبط با شناورها در منطقه گزارش شده است.
هم‌زمان، سپاه پاسداران ایران اعلام کرده است که دو نفتکش و یک یدک‌کش پس از استفاده از مسیرهای غیرمجاز دچار آتش‌سوزی شده‌اند.
بااین‌حال، هویت و میزان خسارت همه شناورها به‌طور مستقل مشخص نشده است.
تداوم این حوادث می‌تواند ارزیابی ریسک حمل محموله‌های نفتی، ال‌پی‌جی و مواد شیمیایی را تحت تأثیر قرار دهد. بااین‌حال، تعداد حوادث گزارش‌شده را نمی‌توان معادل تعداد محموله‌های ازدست‌رفته یا میزان اختلال واقعی در عرضه دانست.
۸. مقررات و تجارت بین‌الملل
در این دوره، مقررات جدید و لازم‌الاجرای مهمی در حوزه تجارت مستقیم مونومرها، پلیمرها و مواد شیمیایی پایه که متن و تاریخ اجرای آن‌ها از منابع رسمی تأیید شده باشد، شناسایی نشد.
در اتحادیه اروپا، پیشنهاد تعدیل اهداف انتشار دی‌اکسیدکربن خودروها در کمیته پارلمان پیشرفت کرده است، اما هنوز به قانون نهایی تبدیل نشده است.
اثر احتمالی این تغییرات بر تقاضای سوخت و محصولات پالایشی، بلندمدت و غیرمستقیم خواهد بود و در حال حاضر نمی‌توان آن را به‌عنوان تغییر قطعی مقررات صنعت پتروشیمی ارزیابی کرد.
۹. تحولات منطقه‌ای و لجستیک
خلیج فارس؛ تداوم ریسک حمل‌ونقل و بیمه محموله‌های انرژی
گزارش حملات تازه به شناورها و نوسانات بازار نفت نشان می‌دهد امنیت حمل‌ونقل انرژی در خلیج فارس همچنان یکی از عوامل مهم اثرگذار بر بازار است.
با وجود انتظارات برای پیشرفت مذاکرات سیاسی، بازگشت کامل شرایط عادی به مسیرهای صادراتی منطقه تأیید نشده است.
در این دوره، نرخ جدید و قابل مقایسه‌ای برای بیمه خطر جنگ، کرایه کشتی‌های حمل مواد شیمیایی و ال‌پی‌جی یا تعداد عبور واقعی این شناورها از تنگه هرمز در دسترس نبود.
برای صادرکنندگان محصولات پتروشیمی، قیمت فوب به‌تنهایی معیار کافی برای ارزیابی امکان تحویل محموله نیست و تأیید کشتی، پوشش بیمه‌ای، امکان بارگیری و پذیرش محموله در مقصد نیز اهمیت دارد.
پنج پیام اصلی برای فعالان صنعت پتروشیمی
۱. بازار پلیمر چین با اصلاح شدید قیمت مواجه شده است. افت قراردادهای آتی پلی‌پروپیلن و پلی‌اتیلن و کاهش تقاضا در حراج شن‌هوا، نشانه افزایش فشار بر فروشندگان است. ارزیابی فرصت‌های صادراتی باید بر مبنای معاملات واقعی و قیمت‌های سی‌اف‌آر انجام شود.
۲. ظرفیت جدید کلرآلکالی هند وارد مرحله راه‌اندازی شده است. واحد ۲۲۰ هزار تنی کاچ کمیکال می‌تواند به افزایش ظرفیت تولید سود سوزآور و کلر در هند کمک کند، اما اثر واقعی آن به نرخ بهره‌برداری و میزان عرضه خالص بستگی دارد.
۳. هوش مصنوعی در حال گسترش در عملیات مجتمع‌های پتروشیمی است. برنامه بوروج برای توسعه سامانه‌های هوشمند و بهینه‌سازی تولید، نمونه‌ای از حرکت صنعت به سمت کاهش مصرف انرژی و هزینه‌های عملیاتی است.
۴. سرمایه‌گذاری در زنجیره آروماتیک‌ها و زیرساخت انتقال گاز ادامه دارد. طرح توسعه تکونوکم در ازبکستان و پروژه‌های تی‌سی انرژی نشان‌دهنده برنامه‌های توسعه بلندمدت هستند، اما ظرفیت‌های برنامه‌ریزی‌شده نباید با عرضه فعلی بازار اشتباه گرفته شوند.
۵. ریسک لجستیک خلیج فارس همچنان بر تجارت محصولات پتروشیمی سایه انداخته است. نوسانات نفت و حوادث دریایی نشان می‌دهد هزینه بیمه، دسترسی به کشتی و امکان تحویل محموله باید در کنار قیمت محصول مورد توجه قرار گیرد.
