گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهان در ۲۴ ساعت منتهی به ۱۹ آبان ۱۴۰۵
به گزارش خبرگزاری ایپنا، گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهان در ۲۴ ساعت منتهی به ۱۹ آبان ۱۴۰۵ منتشر شد.
در هند، شرکت GAIL Mangalore Petrochemicals واحد تولید PTA با ظرفیت اسمی ۱٫۲۵ میلیون تن در سال را راه‌اندازی کرده است. در ژاپن نیز شرکت Maruzen Petrochemical قصد دارد کراکر قدیمی خود در چیبا را با ظرفیت تولید سالانه ۴۹۰ هزار تن اتیلن و ۲۷۸ هزار تن پروپیلن در اواخر نوامبر به‌طور دائمی تعطیل کند.
در بازار انرژی، قیمت نفت برنت در معاملات دوشنبه ۹ نوامبر با افت ۵٫۸۵ درصدی به ۹۲٫۵۷ دلار در هر بشکه رسید. هم‌زمان، قیمت قراردادهای آتی پلی‌پروپیلن و پلی‌اتیلن سبک خطی در چین کاهش یافت و حراج محصولات شرکت Shenhua نیز با ضعف شدید تقاضا مواجه شد.
ارزیابی اصلی نشان می‌دهد صنعت پتروشیمی آسیا با دو روند هم‌زمان روبه‌رو است؛ افزایش ظرفیت در زنجیره پلی‌استر هند و حذف ظرفیت‌های قدیمی و کم‌بازده الفین در ژاپن. کاهش قیمت نفت می‌تواند هزینه خوراک را تعدیل کند، اما ضعف تقاضای پلیمر و ریسک حمل‌ونقل دریایی همچنان بر حاشیه سود و توان صادراتی تولیدکنندگان اثرگذار است.
۱. شرکت‌ها و پروژه‌ها
هند؛ راه‌اندازی واحد ۱٫۲۵ میلیون تنی PTA در منگلور
شرکت GAIL Mangalore Petrochemicals، زیرمجموعه شرکت GAIL، واحد تولید اسید ترفتالیک خالص خود را در منطقه ویژه اقتصادی منگلور راه‌اندازی کرده است.
ظرفیت اسمی سالانه این واحد ۱٫۲۵ میلیون تن است؛ با این حال، نرخ بهره‌برداری پایدار تجاری آن هنوز اعلام نشده است.
این واحد پیش‌تر متعلق به شرکت JBF Petrochemicals بود که GAIL در سال ۲۰۲۳ آن را از طریق فرایند حل‌وفصل ورشکستگی خریداری کرد. پس از بازسازی و احیای تأسیسات، این مجتمع اکنون به مرحله راه‌اندازی رسیده است.
PTA ماده اولیه تولید الیاف پلی‌استر، نخ، رزین PET و محصولات بسته‌بندی است. محصولات این واحد با نام تجاری G-Tex عرضه خواهند شد.
اهمیت بازار: راه‌اندازی این ظرفیت می‌تواند وابستگی هند به واردات PTA را کاهش دهد و بر تجارت منطقه‌ای زنجیره پارازایلین، PTA و PET تأثیر بگذارد. میزان اثرگذاری آن به نرخ بهره‌برداری، تأمین پارازایلین و سطح تقاضای داخلی بستگی دارد.
تایلند؛ تفاهم‌نامه BASF برای توسعه مواد شیمیایی تخصصی
شرکت BASF و شرکت تایلندی S&J International Enterprises تفاهم‌نامه‌ای برای بررسی همکاری در زمینه توسعه فرمولاسیون محصولات محافظت در برابر آفتاب امضا کرده‌اند.
این همکاری پیشنهادی بر فیلترهای فرابنفش، مواد اولیه تخصصی و توسعه فرمولاسیون محصولات متمرکز است.
اهمیت بازار: این همکاری به حوزه مواد شیمیایی تخصصی و افزودنی‌ها مربوط میشود. تاکنون ظرفیت تولید جدید، مبلغ سرمایه‌گذاری یا تصمیم نهایی برای اجرای پروژه اعلام نشده است.
۲. خوراک و انرژی
بازار جهانی؛ افت شدید قیمت نفت در معاملات دوشنبه
قیمت نفت در معاملات روز دوشنبه ۹ نوامبر با کاهش قابل‌توجهی همراه شد.
نفت برنت: ۹۲٫۵۷ دلار در هر بشکه؛ کاهش ۵٫۷۵ دلاری معادل ۵٫۸۵ درصد.
نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت: ۸۶٫۸۵ دلار در هر بشکه؛ کاهش ۳٫۹۸ دلاری معادل ۴٫۳۸ درصد.
کاهش احتمال حملات نظامی جدید آمریکا به ایران، افزایش انتظارات درباره کاهش تنش‌های منطقه‌ای و نگرانی از مازاد عرضه جهانی، از عوامل اصلی افت قیمت نفت عنوان شده‌اند.
برنت پس از پایان معاملات نیز کاهش بیشتری را تجربه کرد، اما این تغییرات نباید با قیمت رسمی تسویه معاملات دوشنبه یکسان در نظر گرفته شوند.
اهمیت پتروشیمی: کاهش قیمت نفت می‌تواند به افت قیمت نفتا و برخی خوراک‌های مایع منجر شود، اما در صورتی که قیمت محصولات نهایی نیز با سرعت بیشتری کاهش یابد، حاشیه سود تولیدکنندگان لزوماً بهبود نخواهد یافت.
۳. قیمت و بازار محصولات پتروشیمی
چین؛ تداوم کاهش قیمت قراردادهای آتی پلیمر و مواد واسطه
آخرین داده‌های نمایش‌داده‌شده در تابلوی قیمت‌ها در ۹ نوامبر ۲۰۲۶، از کاهش قیمت قراردادهای آتی محصولات پتروشیمی در چین حکایت دارد.
| محصول | قیمت ثبت‌شده | تغییر |
| ————————- | ———— | —– |
| پلی‌پروپیلن (PP) | ۹٬۳۴۱ | ۱۵۵- |
| پلی‌اتیلن سبک خطی (LLDPE) | ۸٬۵۸۴ | ۱۷۸- |
| پی‌وی‌سی (PVC) | ۴٬۹۳۱ | ۴۷- |
| پارازایلین (PX) | ۸٬۶۴۸ | ۸- |
| اسید ترفتالیک (PTA) | ۶٬۰۵۰ | ۴- |
| مونو اتیلن گلایکول (MEG) | ۴٬۸۸۸ | ۳۶- |
واحد قیمت‌ها یوان به ازای هر تن است.
قراردادهای آتی PP، LLDPE، PVC، PTA و MEG مربوط به ژانویه ۲۰۲۷ هستند و قرارداد پارازایلین در سررسید دسامبر ۲۰۲۶ معامله میشود.
با این حال، در اطلاعات منتشرشده درباره تاریخ معاملات اختلاف وجود دارد؛ تابلوی قیمت‌ها تاریخ به‌روزرسانی ۹ نوامبر را نشان می‌دهد، اما یکی از گزارش‌های تفصیلی همین روز، ارقام را به جلسه معاملاتی ۶ نوامبر نسبت داده است. بنابراین، این ارقام به‌عنوان آخرین داده‌های نمایش‌داده‌شده ارائه می‌شوند و نباید بدون تطبیق با اطلاعات اصلی بورس، بازده قطعی معاملات ۹ نوامبر تلقی شوند.
اهمیت بازار: کاهش قیمت قراردادهای آتی، همراه با ضعف حراج محصولات، از فشار بر انتظارات کوتاه‌مدت بازار پلیمر چین حکایت دارد. برای ارزیابی سود صادراتی ایران، قیمت واقعی تحویل در مبادی وارداتی، هزینه حمل، شرایط پرداخت و حجم معاملات نیز باید بررسی شود.
### چین؛ کاهش شدید تقاضا در حراج Shenhua
در حراج روز دوشنبه ۹ نوامبر شرکت Shenhua Baotou Coal Chemical، تقاضا برای محصولات پلی‌پروپیلن و پلی‌اتیلن به‌شدت کاهش یافت.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، میزان فروش پلی‌پروپیلن به حدود یک‌پنجم حجم عرضه رسید و برای محموله‌های پلی‌اتیلن نیز خریداری پیدا نشد.
این ضعف تقاضا در شرایطی رخ داد که قیمت‌های پیشنهادی نیز کاهش یافته بودند.
اهمیت بازار: نتیجه این حراج نشان‌دهنده مقاومت خریداران در برابر قیمت‌های موجود است؛ با این حال، برای تعمیم این وضعیت به کل بازار چین باید حجم عرضه، نوع گریدها، سطح موجودی و وضعیت معاملات سایر تولیدکنندگان نیز بررسی شود.
اندونزی؛ مقاومت فروشندگان در برابر افت بازار
در آغاز هفته، یک تولیدکننده بزرگ پلی‌الفین در اندونزی پیشنهادهای فروش پلی‌اتیلن را افزایش داد و قیمت‌های پلی‌پروپیلن را عمدتاً ثابت نگه داشت.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که خریداران نسبت به قیمت‌های بالا مقاومت بیشتری نشان می‌دهند.
اهمیت بازار: این وضعیت نشان می‌دهد کاهش قیمت نفت و قراردادهای آتی چین الزاماً به‌سرعت به تمام بازارهای نقدی منطقه منتقل نمی‌شود.
در بازار اتیلن، پروپیلن، بوتادین، بنزن، متانول، نفتا و گاز مایع، قیمت جدید عمومی با تاریخ ارزیابی و مبنای مشخص معاملات نقدی، فوب یا سی‌اف‌آر که مستقلاً قابل تأیید باشد، به دست نیامد.
۴. فناوری و سرمایه‌گذاری
کانادا و هلند؛ آزمایش ۱۲۰ ساعته بازیافت شیمیایی پلی‌الفین‌ها
شرکت Aduro Clean Technologies از تکمیل طولانی‌ترین دوره آزمایش واحد پایلوت فناوری بازیافت شیمیایی خود به مدت ۱۲۰ ساعت خبر داده است.
در این آزمایش، خوراک واحد از ترکیب کنترل‌شده پلی‌پروپیلن و پلی‌اتیلن به ضایعات پلاستیکی پسامصرف با حداقل ۹۵ درصد پلی‌الفین تغییر یافت. بازده هیدروکربن‌های قابل میعان نیز حدود ۸۵ درصد گزارش شده است.
آزمایش با خوراک واقعی پسامصرف حدود ۲۰ ساعت از کل دوره را شامل می‌شد. پروژه احداث نخستین نمونه صنعتی این فناوری در مجموعه Chemelot هلند همچنان در مراحل مهندسی و اخذ مجوز قرار دارد.
اهمیت بازار: نتایج این آزمایش از نظر انعطاف‌پذیری خوراک و پایداری فرایند اهمیت دارد، اما بازده ثبت‌شده در مقیاس پایلوت را نمی‌توان بدون محاسبه مصرف انرژی، کیفیت محصول و هزینه‌های عملیاتی به مقیاس تجاری تعمیم داد.
هند؛ افتتاح کارخانه بیواتانول نسل دوم از بامبو
کارخانه شرکت Assam Bio Ethanol Private در منطقه Numaligarh ایالت آسام هند افتتاح شده است. این واحد با استفاده از زیست‌توده بامبو برای تولید سالانه ۴۹ هزار تن اتانول سوختی طراحی شده است.
ظرفیت مصرف خوراک این کارخانه حدود ۵۰۰ هزار تن بامبو در سال است. همچنین تولید فورفورال، اسید استیک و دی‌اکسیدکربن خوراکی در این طرح پیش‌بینی شده است.
اهمیت بازار: این پروژه می‌تواند به توسعه زنجیره مواد شیمیایی زیست‌پایه کمک کند، اما اقتصادی بودن آن به تأمین پایدار بامبو، هزینه‌های لجستیکی و امکان فروش محصولات جانبی وابسته است. افتتاح کارخانه نیز به‌معنای تأیید تولید پایدار در ظرفیت کامل نیست.
۵. ادغام و تملک
شیلی؛ توافق خرید کسب‌وکار رزین BASF توسط Alta
شرکت Alta Performance Materials با شرکت BASF برای خرید کسب‌وکار Palatal در شیلی به توافق رسیده است.
این کسب‌وکار در زمینه تولید رزین‌های پلی‌استر غیراشباع و وینیل‌استر فعالیت دارد و محصولات آن در صنایع کامپوزیت، ساختمان، معدن و حمل‌ونقل کاربرد دارند. تأسیسات این مجموعه در منطقه Concón قرار دارد.
ارزش مالی معامله اعلام نشده و تکمیل آن به دریافت مجوزها و تحقق شرایط قراردادی وابسته است.
اهمیت بازار: این معامله بخشی از بازآرایی سبد فعالیت‌های BASF و توسعه حضور Alta در بازار مواد شیمیایی تخصصی آمریکای جنوبی به شمار می‌رود. قرارداد خرید امضا شده، اما انتقال مالکیت هنوز نهایی نشده است.
۶. تعمیرات و توقف واحدها
ژاپن؛ تعطیلی دائمی کراکر نفتا Maruzen در چیبا
شرکت Maruzen Petrochemical قصد دارد کراکر قدیمی نفتای خود در منطقه چیبا ژاپن را در اواخر نوامبر به‌طور دائمی تعطیل کند.
ظرفیت اسمی این واحد شامل موارد زیر است:
ظرفیت تولید اتیلن: ۴۹۰ هزار تن در سال
ظرفیت تولید پروپیلن: ۲۷۸ هزار تن در سال
این تصمیم در چارچوب برنامه بهینه‌سازی ظرفیت و تجمیع تولید الفین‌ها با شرکت Sumitomo Chemical و سرمایه‌گذاری مشترک Keiyo Ethylene اتخاذ شده است.
قرار است Maruzen پس از تعطیلی این کراکر، خوراک الفینی موردنیاز خود را از واحد مشترک تأمین کند.
اهمیت بازار: حذف یک کراکر قدیمی می‌تواند عرضه ناخالص الفین در ژاپن را کاهش دهد؛ با این حال، بخشی از نیاز تولیدی از طریق واحد دیگر جبران خواهد شد. بنابراین، ظرفیت اسمی تعطیل‌شده را نباید معادل کاهش خالص عرضه بازار در نظر گرفت.
۷. حوادث و ایمنی
روسیه؛ حمله به پالایشگاه Kirishi و محدودیت عرضه سوخت
مقام‌های منطقه‌ای روسیه از حمله به پالایشگاه Kirishi خبر داده‌اند. هم‌زمان، گزارش‌هایی درباره محدودیت فروش بنزین و گازوئیل در چند منطقه این کشور منتشر شده است.
این حمله در ادامه موج حملات به پالایشگاه‌های روسیه طی دو هفته گذشته رخ داده است. با این حال، میزان ظرفیت پالایشی متوقف‌شده و واحدهای آسیب‌دیده هنوز به‌طور دقیق مشخص نیست.
اهمیت بازار: اختلال در فعالیت پالایشگاه‌ها می‌تواند بر عرضه فرآورده‌های نفتی و احتمالاً نفتای قابل عرضه اثر بگذارد؛ اما بدون اطلاع از واحدهای آسیب‌دیده و مدت توقف، نمی‌توان تأثیر آن بر تأمین خوراک پتروشیمی را محاسبه کرد.
۸. مقررات و تجارت بین‌الملل
آلمان؛ تصویب‌نشدن پیشنهاد مالیات ۵۵۰ یورویی بر بسته‌بندی پلاستیکی
پیشنهاد وزارت دارایی آلمان برای اعمال مالیات ۵۵۰ یورویی به ازای هر تن بسته‌بندی پلاستیکی از سال ۲۰۲۷، در فرایند فوری تصویب کابینه قرار نگرفت.
انجمن‌های صنعت پلاستیک از این تصمیم استقبال کرده‌اند.
اهمیت بازار: این موضوع برای تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان رزین‌های مورد استفاده در بسته‌بندی اهمیت دارد؛ با این حال، تصویب‌نشدن پیشنهاد در فرایند فوری به‌معنای لغو دائمی یا رد نهایی آن نیست و احتمال طرح مجدد آن در آینده همچنان وجود دارد.
۹. تحولات منطقه‌ای و لجستیک
خلیج فارس؛ افزایش جریان نفت هم‌زمان با تداوم ریسک حمل‌ونقل
بر اساس برآوردهای منتشرشده، صادرات نفت عبوری از تنگه هرمز در ماه اکتبر به حدود ۱۰٫۳ میلیون بشکه در روز رسیده است.
افزایش عرضه نفت خاورمیانه، همراه با رشد تولید آمریکا، برزیل و کانادا، احتمال مازاد عرضه در بازار جهانی را تقویت کرده است.
با این حال، هزینه‌های بالای حمل‌ونقل، محدودیت ظرفیت پالایشگاه‌های آسیب‌دیده و احتمال تشدید دوباره تنش‌های منطقه‌ای همچنان بر بازار اثرگذار هستند.
اهمیت صادرات پتروشیمی: افزایش جریان صادرات نفت خام الزاماً به‌معنای بازگشت کامل حمل محموله‌های گاز مایع، ال‌ان‌جی و مواد شیمیایی نیست. برای ارزیابی وضعیت صادرات محصولات پتروشیمی باید تردد هر نوع کشتی، شرایط بیمه جنگ، امکان بارگیری و شرایط تحویل به‌صورت جداگانه بررسی شود.
پنج پیام اصلی برای فعالان صنعت پتروشیمی
1\. افزایش ظرفیت PTA هند: راه‌اندازی واحد ۱٫۲۵ میلیون تنی GAIL تحول مهمی در زنجیره پلی‌استر آسیاست. نرخ بهره‌برداری، تأمین پارازایلین و تأثیر آن بر واردات PTA هند باید در روزهای آینده پیگیری شود.
2\. حذف ظرفیت‌های قدیمی الفین در ژاپن: تعطیلی برنامه‌ریزی‌شده کراکر Maruzen نشان‌دهنده فشار رقابت و هزینه بر تولیدکنندگان نفتامحور است؛ با این حال، کاهش خالص عرضه باید پس از بررسی ظرفیت جایگزین محاسبه شود.
3\. تداوم ضعف تقاضای پلیمر در چین: افت قیمت‌های آتی و کاهش فروش در حراج Shenhua، ضرورت احتیاط در قیمت‌گذاری صادراتی محصولات PP و PE را افزایش می‌دهد.
4\. تأثیر دوگانه کاهش قیمت نفت: افت قیمت نفت الزاماً به بهبود سودآوری پتروشیمی منجر نمی‌شود. تغییر قیمت نفتا، پروپان، مونومرها، پلیمرها و هزینه حمل باید به‌صورت هم‌زمان ارزیابی شود.
5\. تداوم ریسک حمل‌ونقل در خلیج فارس: افزایش جریان صادرات نفت نشانه‌ای از بهبود نسبی است، اما برای قراردادهای پتروشیمی، دسترسی واقعی به کشتی، پوشش بیمه و امکان تحویل باید به‌طور مستقل تأیید شود.
