گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهان در ۲۴ ساعت منتهی به ۲۳ آبان ۱۴۰۵
به گزارش خبرگزاری ایپنا، گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهان در ۲۴ ساعت منتهی به ۲۳ آبان ۱۴۰۵ منتشر شد.
در بازار چین، قراردادهای آتی پلی‌پروپیلن، پلی‌اتیلن و پی‌وی‌سی افزایش یافتند، اما ضعف تقاضای نقدی و تداوم تخفیف‌های فروش در بازار اندونزی نشان می‌دهد که رشد قیمت‌های بورسی هنوز به بهبود فراگیر بازار فیزیکی منجر نشده است. هم‌زمان، تغییر زمان تعمیرات مجتمع پتروشیمی پتروچاینا گوانگ‌دونگ و ورود ظرفیت‌های جدید جنوب چین می‌تواند بر توازن عرضه پلیمرها اثر بگذارد.
در اروپا، انجمن صنایع شیمیایی آلمان از کاهش تولید، پایین‌بودن بهره‌برداری ظرفیت و افزایش هزینه انرژی خبر داده است. تحریم شرکت سیبور روسیه از سوی بریتانیا و گزارش برخورد یک نفتکش حامل گاز طبیعی مایع با مین دریایی در تنگه هرمز نیز از مهم‌ترین تحولات حقوقی و لجستیکی این دوره بودند.
۱. شرکت‌ها و پروژه‌ها
چین؛ تغییر زمان تعمیرات پتروچاینا گوانگ‌دونگ و ورود ظرفیت‌های جدید
شرکت پتروچاینا تعمیرات عمده واحدهای پلی‌پروپیلن و پلی‌اتیلن مجتمع گوانگ‌دونگ را به اوایل سال ۲۰۲۷ موکول کرده است. هم‌زمان، پروژه فاز دوم فوجیان گولئی در آستانه ورود ظرفیت‌های جدید به زنجیره عرضه پلیمر جنوب چین قرار دارد.
تعویق تعمیرات به معنای حذف کاهش تولید نیست، بلکه زمان وقوع آن را تغییر می‌دهد. اثر نهایی این تحولات بر بازار به زمان واقعی راه‌اندازی واحدهای جدید، ظرفیت عملیاتی آن‌ها و مدت توقف واحدهای موجود بستگی دارد. ظرفیت و تاریخ دقیق آغاز تولید پروژه جدید هنوز تأیید نشده است.
۲. خوراک و انرژی
جهان؛ پیش‌بینی بازگشت بازار نفت به مازاد عرضه
آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش نوامبر خود اعلام کرد عرضه جهانی نفت در اکتبر ۲۰۲۶ نسبت به ماه قبل ۲٫۳ میلیون بشکه در روز افزایش یافته و به ۱۰۵٫۴ میلیون بشکه در روز رسیده است.
این نهاد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ را به‌طور متوسط ۱۰۲٫۳ میلیون بشکه در روز پیش‌بینی کرده و انتظار دارد رشد تقاضا در سال ۲۰۲۷ به حدود ۲ میلیون بشکه در روز برسد. برآورد آژانس نشان می‌دهد نزدیک به ۸۰ درصد این رشد به خوراک‌های مورد استفاده در صنعت پتروشیمی، از جمله گاز مایع، اتان و نفتا، مربوط خواهد بود.
با وجود افزایش عرضه نفت، صادرات فرآورده‌های پالایشی و گاز مایع خلیج فارس همچنان حدود نصف سطح پیش از جنگ برآورد میشود. بنابراین، احتمال مازاد عرضه نفت خام لزوماً به معنای فراوانی همه خوراک‌های پتروشیمی نیست و وضعیت هر خوراک باید جداگانه ارزیابی شود.
بازار جهانی؛ کاهش هفتگی قیمت نفت
در معاملات روز جمعه ۱۳ نوامبر، نفت برنت با افزایش ۰٫۰۲ درصدی به ۹۵٫۸۴ دلار و نفت خام آمریکا با کاهش ۰٫۲۰ درصدی به ۸۸٫۵۶ دلار در هر بشکه رسید.
با وجود تغییرات محدود روزانه، هر دو شاخص در مجموع هفته حدود ۲٫۵ درصد کاهش قیمت داشتند. نگرانی از افزایش عرضه و ضعف احتمالی تقاضا، بخشی از اثر افزایشی ریسک‌های ژئوپلیتیکی را خنثی کرده است.
برای تولیدکنندگان پتروشیمی، به‌ویژه مجتمع‌های نفتامحور، بررسی روند قیمت نفت به‌تنهایی کافی نیست و قیمت نفتا، هزینه حمل و نرخ فروش محصولات نیز باید هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد.
۳. قیمت و بازار محصولات پتروشیمی
چین؛ افزایش قیمت قراردادهای آتی پلیمرها و محصولات واسطه
در معاملات روز جمعه ۱۳ نوامبر، قراردادهای آتی محصولات پتروشیمی در بازار چین با افزایش قیمت همراه شدند.
قیمت پایانی قراردادهای پلی‌پروپیلن به ۹ هزار و ۴۴۷ یوان، پلی‌اتیلن سبک خطی به ۸ هزار و ۵۷۸ یوان و پی‌وی‌سی به ۵ هزار و ۶۹ یوان در هر تن رسید.
همچنین قیمت قراردادهای آتی استایرن ۹ هزار و ۱۴۰ یوان، پارازایلین ۸ هزار و ۶۰۶ یوان، اسید ترفتالیک خالص ۶ هزار و ۱۴۲ یوان، مونو اتیلن گلایکول ۵ هزار و ۱۹۷ یوان و پلی‌اتیلن ترفتالات بطری ۷ هزار و ۷۴۴ یوان در هر تن ثبت شد.
افزایش قیمت‌ها با بهبود نسبی معاملات حراج محصولات شرکت شن‌هوا همراه بود، اما تقاضای مصرف‌کنندگان پایین‌دستی همچنان محتاطانه گزارش شده و تخفیف‌های بازار نقدی ادامه دارد.
این شرایط نشان می‌دهد رشد قراردادهای آتی چین هنوز به معنای بهبود قطعی قیمت معاملات فیزیکی و صادراتی نیست.
اندونزی؛ تداوم کاهش قیمت‌های پیشنهادی پلیمرها
توزیع‌کنندگان اندونزی در روز ۱۳ نوامبر برای دومین بار در طول هفته قیمت‌های پیشنهادی برخی گریدهای پلی‌پروپیلن و پلی‌اتیلن را کاهش دادند.
تخفیف‌های ابتدای هفته نتوانسته خریداران را به بازار بازگرداند و ضعف تقاضا همچنان بر معاملات سایه انداخته است.
ادامه این روند می‌تواند اثر افزایش قیمت‌های آتی چین بر بازار فیزیکی منطقه را محدود کند. بااین‌حال، میزان دقیق کاهش قیمت هر گرید در اطلاعات منتشرشده مشخص نشده است.
۴. فناوری و سرمایه‌گذاری
در دوره مورد بررسی، تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری جدیدی در پروژه‌های بزرگ پتروشیمی که مبلغ، ظرفیت و زمان اجرای آن به‌صورت رسمی تأیید شده باشد، شناسایی نشد.
مهم‌ترین تحول مرتبط با چشم‌انداز سرمایه‌گذاری، پیش‌بینی آژانس بین‌المللی انرژی درباره نقش خوراک‌های پتروشیمی در رشد تقاضای نفت طی سال ۲۰۲۷ است.
این پیش‌بینی می‌تواند در بازنگری سناریوهای سرمایه‌گذاری در زنجیره گاز مایع، اتان، نفتا و الفین‌ها مورد توجه قرار گیرد، اما به‌تنهایی نشانه تأیید اقتصادی یا آغاز اجرای پروژه مشخصی نیست.
۵. ادغام و تملک
در این دوره معامله جدیدی در حوزه ادغام و تملک که امضا، تأیید مقرراتی یا تکمیل آن با اسناد معتبر قابل تأیید باشد، شناسایی نشد.
۶. تعمیرات و توقف واحدها
چین؛ کاهش تولید پی‌وی‌سی و تغییر برنامه تعمیرات پلی‌الفین‌ها
برخی تولیدکنندگان پی‌وی‌سی چین در واکنش به افزایش هزینه خوراک و ضعف تقاضا، نرخ تولید خود را کاهش داده‌اند.
هم‌زمان، تعمیرات عمده واحدهای پلی‌پروپیلن و پلی‌اتیلن مجتمع پتروچاینا گوانگ‌دونگ به اوایل سال ۲۰۲۷ منتقل شده است.
کاهش تولید پی‌وی‌سی می‌تواند بر عرضه این محصول اثر بگذارد، اما ارزیابی میزان تأثیر آن به اطلاعات دقیق ظرفیت واحدها، نرخ بهره‌برداری، موجودی انبارها و حجم صادرات وابسته است.
۷. حوادث و ایمنی
تنگه هرمز؛ گزارش برخورد نفتکش حامل گاز طبیعی مایع با مین دریایی
نیروی دریایی سپاه اعلام کرده است یک نفتکش حامل گاز طبیعی مایع در تنگه هرمز با مین دریایی برخورد کرده و دچار انفجار شده است.
بر اساس گزارش منتشرشده از سوی رویترز در ۱۳ نوامبر، نام شناور، میزان خسارت، وضعیت محموله و تلفات احتمالی در اطلاعات اولیه مشخص نشده است. جزئیات حادثه نیز به‌صورت مستقل تأیید نشده‌اند.
در صورت تأیید این گزارش، حادثه می‌تواند بر ارزیابی ریسک عبور شناورها، هزینه بیمه و تصمیم مالکان کشتی برای استفاده از مسیر تنگه هرمز اثر بگذارد. بااین‌حال، تا زمان شناسایی شناور و مشخص‌شدن میزان خسارت، نمی‌توان کاهش مشخصی در ظرفیت حمل گاز طبیعی مایع ثبت کرد.
۸. مقررات و تجارت بین‌الملل
بریتانیا و روسیه؛ واکنش سیبور به تحریم‌های جدید
شرکت سیبور، بزرگ‌ترین تولیدکننده پتروشیمی روسیه، تحریم‌های جدید بریتانیا را غیرموجه دانسته و اعلام کرده است حق اعتراض حقوقی به این تصمیم را برای خود محفوظ می‌داند.
این شرکت همچنین اعلام کرده فعالیت اصلی آن تولید مواد مصنوعی و محصولات پتروشیمی است و انتظار ندارد تحریم‌های جدید بر ثبات مالی یا عملیات آن تأثیر جدی بگذارند.
بااین‌حال، اثر واقعی تحریم‌ها بر فعالیت شرکت به وضعیت دسترسی به خدمات بانکی، بیمه، بازارهای صادراتی و مسیرهای لجستیکی وابسته خواهد بود. اعمال تحریم به‌تنهایی به معنای توقف تولید یا فعالیت عملیاتی شرکت نیست.
آلمان؛ کاهش تولید صنایع شیمیایی در سه‌ماهه سوم
بر اساس گزارش انجمن صنایع شیمیایی آلمان، تولید صنایع شیمیایی و دارویی این کشور در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ نسبت به فصل قبل ۴ درصد کاهش یافته است. نرخ بهره‌برداری ظرفیت نیز به ۷۶٫۶ درصد رسیده است.
در همین دوره، قیمت گاز نسبت به فصل قبل نزدیک به ۴۰ درصد و قیمت برق بیش از ۳۰ درصد افزایش داشته است. درآمد اسمی این صنعت نیز با کاهش ۲٫۷ درصدی نسبت به فصل قبل به ۵۳ میلیارد یورو رسیده است.
انجمن صنایع شیمیایی آلمان هشدار داده است که افزایش جزئی نرخ بهره‌برداری ظرفیت لزوماً نشانه بهبود تولید نیست و ممکن است تعطیلی برخی واحدها و کاهش ظرفیت اسمی در این شاخص اثر گذاشته باشد.
افزایش هزینه انرژی و ضعف تولید همچنان از مهم‌ترین چالش‌های رقابت‌پذیری صنایع شیمیایی اروپا محسوب می‌شوند.
۹. تحولات منطقه‌ای و لجستیک
عراق و سوریه؛ احیای مسیر زمینی صادرات نفت به مدیترانه
عراق صادرات زمینی نفت از مسیر سوریه به بندر بانیاس را از ۲۶ اکتبر آغاز کرده است. بر اساس گزارش رویترز، روزانه حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ هزار بشکه نفت از تأسیسات توبه در نزدیکی بصره از طریق کامیون به این بندر منتقل میشود.
تاکنون حدود ۱٫۶ میلیون بشکه نفت از این مسیر بارگیری شده و شرکت مجری، یو‌سی‌سی هولدینگ، قصد دارد تعداد کامیون‌های مورد استفاده را از ۶ هزار به ۱۰ هزار دستگاه افزایش دهد.
احیای این مسیر می‌تواند بخشی از وابستگی صادرات نفت عراق به تنگه هرمز را کاهش دهد، اما ظرفیت فعلی آن در مقایسه با صادرات دریایی خلیج فارس محدود است. هزینه حمل زمینی و محدودیت‌های زیرساختی نیز از عوامل تعیین‌کننده در ارزیابی اقتصادی این مسیر خواهند بود.
خلیج فارس؛ بهبود صادرات نفت خام بدون بازگشت کامل جریان لجستیکی
آژانس بین‌المللی انرژی صادرات نفت کشورهای خلیج فارس، به‌جز عمان، را در اکتبر حدود ۱۸٫۴ میلیون بشکه در روز برآورد کرده است؛ رقمی که همچنان ۲۶ درصد کمتر از سطح پیش از جنگ است.
بر اساس این گزارش، هزینه حمل نفت خام از خاورمیانه به آسیا همچنان نزدیک به سطوح بالای تاریخی قرار دارد، هرچند نرخ حمل در برخی مسیرهای دیگر کاهش یافته است.
افزایش صادرات نفت خام به معنای بازگشت کامل جریان صادرات گاز مایع، فرآورده‌های نفتی و محصولات پتروشیمی نیست. هزینه بیمه جنگ، دسترسی به شناورهای تخصصی و امکان واقعی بارگیری و تحویل محموله‌ها همچنان باید به‌صورت مستقل ارزیابی شوند.
پنج پیام اصلی برای فعالان صنعت پتروشیمی
1. پیش‌بینی آژانس بین‌المللی انرژی درباره رشد تقاضای خوراک‌های پتروشیمی در سال ۲۰۲۷، مهم‌ترین تحول راهبردی این دوره است. احتمال مازاد عرضه نفت خام لزوماً به معنای فراوانی گاز مایع، اتان و نفتا نخواهد بود.
2. افزایش قیمت قراردادهای آتی چین هنوز با احیای فراگیر تقاضای نقدی همراه نشده است. تداوم تخفیف‌های فروش در اندونزی نشان می‌دهد قیمت‌گذاری صادراتی باید بر مبنای معاملات واقعی و شرایط بازار فیزیکی انجام شود.
3. تغییر برنامه تعمیرات پتروچاینا گوانگ‌دونگ و ورود ظرفیت‌های جدید جنوب چین می‌تواند بر توازن عرضه پلی‌پروپیلن و پلی‌اتیلن اثر بگذارد. ارزیابی این بازار مستلزم بررسی هم‌زمان ظرفیت‌های جدید و توقف واحدهای موجود است.
4. افزایش هزینه انرژی و کاهش تولید صنایع شیمیایی آلمان، تداوم فشار بر رقابت‌پذیری تولیدکنندگان اروپایی را نشان می‌دهد. نرخ بهره‌برداری ظرفیت باید در کنار ظرفیت اسمی و تولید واقعی تحلیل شود.
5. ریسک تنگه هرمز همچنان یکی از عوامل تعیین‌کننده در تجارت منطقه‌ای انرژی و پتروشیمی است. بهبود جریان صادرات نفت خام به معنای عادی‌شدن کامل حمل گاز مایع و محصولات پتروشیمی نیست و وضعیت بیمه، شناورها و امکان تحویل محموله‌ها باید جداگانه بررسی شود.
