به گزارش خبرگزاری ایپنا ، در این بازه، مهم‌ترین تحول برای صنعت پتروشیمی ادامه بازآرایی مسیرهای تأمین و حمل در خاورمیانه است؛ عربستان در حال افزایش انتقال نفت از مسیر عمان است، اما هزینه حمل به سطوح بسیار بالا رسیده و محدودیت خط East–West به قراردادهای اکتبر اروپا سرایت کرده است. در بازار محصولات، LLDPE اروپا و چند پلیمر آمریکا افزایش قیمت داشته‌اند، در حالی که اتیلن اروپا کاهش یافته است.

خوراک، انرژی و لجستیک

۱. عربستان | آرامکو صادرات از خلیج فارس را با انتقال کشتی‌به‌کشتی در عمان افزایش می‌دهد

منابع تجاری به Reuters گفته‌اند آرامکو قصد دارد در مجموع حدود ۶۰ میلیون بشکه نفت خام در سپتامبر و اکتبر از رأس‌تنوره صادر و از طریق عملیات ship-to-ship در نزدیکی بندر صحار عمان به مشتریان منتقل کند. حجم مورد انتظار حدود ۱ تا ۱.۵ میلیون بشکه در روز است و عمدتاً به پالایشگران چین، کره جنوبی، هند و ژاپن می‌رسد.

این اقدام بخشی از تلاش برای جبران کاهش صادرات از ینبع پس از آسیب خط East–West است. با این حال هزینه لجستیک بسیار بالا مانده؛ Reuters گزارش کرده نرخ VLCC برای برخی بارگیری‌های اوایل اکتبر به حدود Worldscale 800 رسیده است. خود آرامکو درباره جزئیات گزارش اظهارنظر نکرده، بنابراین حجم ۶۰ میلیون بشکه را باید داده منابع تجاری دانست، نه اعلام رسمی شرکت.

برای پتروشیمی، نکته اصلی این است که «وجود مسیر جایگزین» الزاماً به معنی عادی‌شدن هزینه تحویل نیست. نفت، نفتا و LPG می‌توانند حرکت کنند، اما freight و availability کشتی همچنان باید در landed cost لحاظ شوند.

۲. اروپا | آرامکو تحویل نفت اکتبر به دست‌کم دو پالایشگر اروپایی را متوقف کرده است

Reuters به نقل از Bloomberg گزارش کرده آرامکو به دست‌کم دو پالایشگر اروپایی اطلاع داده است که محموله‌های نفت خام اکتبر آنها پس از حمله به East–West تحویل نخواهد شد. یکی از پالایشگران گزارش‌شده، ORLEN است که برای جایگزینی بخشی از خوراک خود به نفت دریای شمال روی آورده است.

این تحول نشان می‌دهد اختلال East–West از یک مشکل زیرساختی به اختلال واقعی در allocation و تحویل قراردادی خوراک تبدیل شده است. گزارش‌ها همچنان از هدف partial restart طی چند روز و بازگشت کامل ظرف حدود شش هفته سخن می‌گویند، اما آرامکو این زمان‌بندی را رسماً تأیید نکرده است.

۳. نفت | Brent هفته را در ۱۰۴.۸۷ دلار بست

Brent روز جمعه با قیمت ۱۰۴.۸۷ دلار/بشکه بسته شد و WTI به ۱۰۰.۳۰ دلار/بشکه رسید. کاهش قیمت پس از تلاش‌های دیپلماتیک چین برای محدودکردن حملات به زیرساخت نفت عربستان و امید بازار به محدودشدن اختلال عرضه رخ داد.

این افت را نباید معادل رفع فشار خوراک پتروشیمی دانست. Brent همچنان بالای ۱۰۰ دلار است و هزینه حمل و ریسک منطقه‌ای همچنان بالاست؛ بنابراین replacement cost کراکرهای نفتاپایه آسیا و اروپا در سطح بالایی باقی می‌ماند.

قیمت و بازار محصولات

۴. اروپا | LLDPE Spot افزایش یافت، اما Contract بدون تغییر ماند

Polymerupdate گزارش کرده قیمت Spot LLDPE اروپا در هفته جاری افزایش یافته، در حالی که قیمت‌های Contract در بازارهای اصلی بدون تغییر مانده‌اند. عامل اصلی، کاهش انعطاف فروشندگان در تخفیف، بازگشت برخی خریداران برای تأمین فوری و کاهش جذابیت واردات به‌دلیل freight و عدم قطعیت تحویل بوده است.

در عین حال عرضه داخلی کافی و تقاضای پایین‌دستی ضعیف باقی مانده و همین مسئله دامنه افزایش را محدود کرده است. کاهش اتیلن نیز حمایت هزینه‌ای بالادست را کمتر کرده است. بنابراین این حرکت بیشتر افزایش محدود Spot ناشی از logistics و seller discipline است تا یک rally مبتنی بر رشد تقاضا.

۵. آمریکا | PVC، PET و چند گرید صادراتی پلیمر صعودی شدند

آخرین رصد Polymerupdate افزایش قیمت PVC آمریکا تحت تأثیر عرضه محدودتر و بهبود تقاضا، افزایش PET آمریکا تحت تأثیر قیمت بالاتر آسیا و freight، و افزایش قیمت صادراتی HDPE، LLDPE و LDPE را ثبت کرده است. قیمت صادراتی PP آمریکا نیز تحت تأثیر تقاضای قوی‌تر آمریکای لاتین افزایش یافته است.
.

۶. اتیلن اروپا کاهش یافت؛ اتیلن آمریکا ثابت ماند

Polymerupdate کاهش اتیلن اروپا را در شرایط تقاضای ضعیف و عرضه کافی گزارش کرده، در حالی که اتیلن آمریکا در ارزیابی روزانه بدون تغییر مانده است.

این داده دوباره نشان می‌دهد نفت بالای ۱۰۰ دلار به‌تنهایی جهت اولفین‌ها را تعیین نمی‌کند. operating rate، موجودی، تقاضای مشتقات و شرایط منطقه‌ای می‌توانند اثر crude را خنثی کنند.

تعمیرات و توقف واحدها

۷. چین | Datang Duolun واحدهای PP را Restart کرد؛ Levima یک واحد PP را از سرویس خارج کرد

رصد عملیاتی Polymerupdate در ۱۸ سپتامبر بازگشت واحدهای PP شرکت Datang Duolun به تولید و در مقابل خارج‌شدن یک واحد PP شرکت Levima Advanced Materials از مدار را ثبت کرده است.

۸. صربستان | HIP-Petrohemija برای تعمیرات اساسی حدود دوماهه آماده می‌شود

طبق اعلام منتشرشده از سوی شرکت، تعمیرات اساسی سرمایه‌ای به ارزش حدود ۱۵ میلیون یورو از ۲۱ سپتامبر آغاز و تا ۱۸ نوامبر ادامه خواهد داشت. برنامه شامل ۲۸ پروژه و حضور حدود ۶۲۰ نیروی پیمانکاری است. تولید سایت Pančevo از ۲۱ سپتامبر و کارخانه لاستیک مصنوعی Elemir از ۳۰ سپتامبر متوقف خواهد شد و Restart برای ۱۸ نوامبر برنامه‌ریزی شده است.

بازارهای تخصصی و فناوری

۹. آسیا | رونق نیمه‌هادی‌ها برای برخی مشتقات پتروشیمی بازار تخصصی ایجاد کرده است

ICIS گزارش کرده رشد سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی و صنعت نیمه‌هادی آسیا، تقاضا برای برخی مواد شیمیایی با خلوص بالا از جمله electronic-grade IPA، حلال‌ها، glycol ethers و epoxy materials را تقویت کرده است.

اما ICIS یک محدودیت مهم را نیز برجسته می‌کند: این رشد عمدتاً مربوط به گریدهای الکترونیکی با الزامات خلوص بسیار بالا است و هنوز به افزایش مشابه تقاضا برای commodity-grade petrochemicals منجر نشده است. صنعت عمومی پتروشیمی آسیا همچنان با مازاد ساختاری ظرفیت و ضعف تقاضا مواجه است.

۵ پیام اصلی برای فعالان صنعت پتروشیمی

مسیر جایگزین پیدا شده، اما لجستیک عادی نشده است. انتقال نفت عربستان از مسیر صحار امکان ادامه بخشی از جریان را فراهم کرده، ولی VLCC در برخی بارگیری‌ها تا Worldscale 800 گزارش شده است؛ بنابراین availability با affordability یکسان نیست.

اختلال East–West اکنون به قراردادهای واقعی تحویل سرایت کرده است. توقف برخی محموله‌های اکتبر اروپا نشان می‌دهد مسئله دیگر صرفاً ریسک نظری خوراک نیست.

بازار پلیمر در حال انتقال بخشی از هزینه logistics به قیمت است. LLDPE Spot اروپا و PET/PE/PVC آمریکا نمونه‌های تازه‌اند، اما تقاضای ضعیف همچنان سقف افزایش قیمت را محدود می‌کند.

قیمت نفت و قیمت اولفین الزاماً هم‌جهت نیستند. در حالی که Brent بالای ۱۰۰ دلار باقی مانده، اتیلن اروپا کاهش یافته است؛ برای تحلیل margin باید feedstock و derivative به‌صورت جداگانه بررسی شوند.

رشد تقاضای فناوری یک فرصت انتخابی، نه نجات عمومی بازار پتروشیمی است. semiconductor boom به نفع گریدهای فوق‌خالص IPA، epoxy و برخی حلال‌هاست، اما ICIS هنوز برای commodity petrochemicals آسیا از مازاد ظرفیت و تقاضای ضعیف گزارش می‌دهد.