به گزارش خبرگزاری ایپنا ، گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهان در ۲۴ ساعت منتهی به ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ منتشر شد.

در این بازه، مهم‌ترین متغیر صنعت همچنان «قابلیت واقعی تحویل از خلیج فارس» است: تردد ثبت‌شده هرمز به چهار کشتی کاهش یافته و هم‌زمان خط East–West عربستان هنوز به مدار بازنگشته است. در بازار محصولات نیز مهم‌ترین داده‌های تازه عمومی مربوط به اعلام قیمت‌های داخلی PE و PP هند و جهت متفاوت اتیلن آمریکا و اروپا است.

خوراک و انرژی

۱. نفت پس از جهش سه‌شنبه اندکی عقب نشست؛ ریسک عربستان همچنان پابرجاست

در معاملات صبح چهارشنبه، Brent با ۹۳ سنت کاهش به ۱۰۷.۸۲ دلار/بشکه و WTI با ۹۷ سنت کاهش به ۱۰۴.۸۶ دلار/بشکه رسید. عامل نزولی کوتاه‌مدت، گزارش افزایش ۷.۱ میلیون بشکه‌ای ذخایر نفت خام آمریکا بود؛ اما نگرانی درباره عرضه عربستان مانع افت شدیدتر قیمت شد.

روز سه‌شنبه Brent در ۱۰۸.۷۵ دلار و WTI در ۱۰۵.۸۳ دلار تسویه شده بودند. بنابراین کاهش امروز فعلاً اصلاح بخشی از جهش قبلی است، نه نشانه رفع ریسک خوراک.

تحولات منطقه‌ای و لجستیک

۲. هرمز | تردد ثبت‌شده به فقط ۴ کشتی رسید؛ VLCC و LNG carrier در داده روز سه‌شنبه دیده نشد

داده‌های اولیه Kpler نشان می‌دهد روز سه‌شنبه فقط ۴ شناور از تنگه هرمز عبور کرده‌اند؛ شامل دو ورودی و دو خروجی. متوسط ۱۰روزه ۱۸ شناور در روز بوده است. مهم‌تر اینکه در عبورهای ثبت‌شده هیچ VLCC یا LNG carrier دیده نشده است. البته شناورهایی که AIS خود را خاموش کرده‌اند ممکن است در داده عمومی ثبت نشده باشند.

با این حال جریان محصولات کاملاً متوقف نیست: VLGC «Salute» با حدود ۴۷۰ هزار بشکه LPG و نفتکش Panamax «Nautilus» با حدود ۵۱۰ هزار بشکه نفتا از مسیر ایران خارج شده‌اند؛ Nautilus از مسیر dark transit عبور کرده است.

این داده برای پتروشیمی مهم‌تر از ظرفیت اسمی مجتمع‌هاست: LPG و نفتا هنوز حرکت می‌کنند، اما throughput، قابلیت ردیابی، دسترسی به کشتی و predictability زنجیره تأمین به‌شدت کاهش یافته است.

۳. عربستان | درباره زمان بازگشت East–West هنوز قطعیت وجود ندارد

وزیر انرژی آمریکا گفته انتظار دارد خط East–West ظرف «چند روز» به مدار بازگردد. اما این اعلام، زمان‌بندی رسمی Saudi Aramco یا وزارت انرژی عربستان نیست و منابع دیگر زمان تعمیر طولانی‌تری را محتمل دانسته‌اند. بنابراین وضعیت صحیح همچنان توقف واقعی + زمان بازگشت تأییدنشده است.

خط در ماه‌های اخیر حدود ۴ تا ۵ میلیون بشکه در روز نفت منتقل کرده و نقش مسیر جایگزین هرمز را داشته است. هم‌زمان بارگیری نفت خام از ینبع نیز تحت تأثیر اختلال قرار گرفته است.

۴. ADNOC | خرید گسترده نفت عراق برای استفاده از مزیت لجستیکی فجیره

Reuters گزارش کرده ADNOC Trading در سپتامبر برای خرید حدود ۴۰ میلیون بشکه نفت عراق توافق کرده است؛ این رقم پس از حدود ۳۲ میلیون بشکه خرید توافق‌شده برای اوت قرار می‌گیرد. ADNOC بخشی از نفت خریداری‌شده را در Ruwais پالایش می‌کند و از شبکه نفتکش و خط لوله فجیره برای مدیریت محدودیت‌های منطقه استفاده کرده است.

این تحول مستقیماً خبر پتروشیمی نیست، اما از منظر خوراک و regional feedstock economics اهمیت دارد: شرکت‌هایی که به مسیرهای خارج از هرمز، storage و ناوگان در اختیار خود دسترسی دارند در بحران فعلی مزیت عملیاتی معناداری پیدا کرده‌اند.

قیمت و بازار محصولات

۵. هند | Reliance قیمت‌های جدید PP و PE را اعلام کرد

Polymerupdate ثبت کرده Reliance ساعت 18:04 IST قیمت‌های جدید PE در بازار داخلی هند و ساعت 20:54 IST قیمت‌های PP در بازار داخلی و deemed-export را اعلام کرده است. صفحه عمومی منبع مقدار دقیق قیمت یا میزان تغییر را نمایش نمی‌دهد؛ بنابراین در این گزارش جهت یا عددی که قابل مشاهده نیست ساخته نمی‌شود.

این اعلام‌ها به‌دلیل هم‌زمانی با نفت بالای ۱۰۰ دلار، freight بالا و اختلال خوراک اهمیت دارند؛ اما بدون مشاهده price circular و معاملات واقعی نمی‌توان گفت تمام افزایش replacement cost به خریداران منتقل شده است.

۶. اتیلن | جهت بازار آمریکا و اروپا در ۱۵ سپتامبر متفاوت بود

Polymerupdate در رصد ۱۵ سپتامبر گزارش کرده قیمت اتیلن در آمریکا کاهش یافته و در اروپا افزایش داشته است. جزئیات عددی ارزیابی در نمای عمومی منبع در دسترس نیست و بنابراین عدد یا basis احتمالی به گزارش اضافه نمی‌شود.

این واگرایی یادآوری می‌کند که حتی در محیط نفت بالای ۱۰۰ دلار، بازار اولفین‌ها الزاماً جهانی و هم‌جهت حرکت نمی‌کند؛ ساختار خوراک، operating rates، inventories و downstream demand منطقه‌ای تعیین‌کننده‌اند.

۵ پیام اصلی برای فعالان صنعت پتروشیمی

1. ریسک اصلی خلیج فارس اکنون logistics availability است، نه فقط قیمت نفت. چهار عبور ثبت‌شده در هرمز در برابر متوسط ۱۸ عبور، نشان می‌دهد توان تحویل باید مستقل از ظرفیت تولید سنجیده شود.

2. عبور LPG و نفتا ادامه دارد، اما با الگوی غیرعادی. خروج محموله‌های LPG و نفتا نشان می‌دهد بازار کاملاً مسدود نشده، ولی dark transit و کاهش شدید تعداد کشتی‌ها قابلیت برنامه‌ریزی را پایین آورده است.

3. فرض Restart چندروزه East–West هنوز برای قرارداد تجاری کافی نیست. این زمان‌بندی از مقام آمریکایی آمده و هنوز تأیید عملیاتی رسمی عربستان منتشر نشده است؛ برای procurement باید سناریوی تأخیر نیز حفظ شود.

4. بازار پلیمر و اولفین یک روند واحد جهانی ندارد. اعلام قیمت‌های تازه Reliance و جهت متفاوت اتیلن آمریکا و اروپا نشان می‌دهد تحلیل باید محصول‌به‌محصول و منطقه‌به‌منطقه باشد.

5. مزیت زیرساختی در بحران فعلی ارزش تجاری مستقیمی پیدا کرده است. خرید گسترده نفت عراق توسط ADNOC و استفاده از فجیره نمونه‌ای از مزیت شرکت‌هایی است که feedstock sourcing، ناوگان و مسیر صادراتی متنوع دارند.