به گزارش خبرگزاری ایپنا ،در رصد امروز، سه موضوع بیشترین وزن را دارند: عبور برنت از ۱۰۰ دلار، جهش هزینه عبور محموله‌ها از هرمز، و خبر بسیار مهم احتمال خروج Dow از مشارکت Sadara با آرامکو. در بازار محصولات نیز روند صعودی پلیمرها در آسیا پررنگ‌تر شده است.

۱. ادغام و تملک | Dow در حال بررسی خروج از Sadara

رویترز به نقل از بلومبرگ گزارش کرده Dow در حال بررسی خروج از سرمایه‌گذاری مشترک ۲۰ میلیارد دلاری Sadara Chemical با Saudi Aramco است. Dow مالک ۳۵ درصد این مشارکت است و آرامکو می‌تواند خریدار این سهم باشد؛ سرمایه‌گذاران راهبردی یا مالی دیگر نیز ممکن است وارد رقابت شوند. هنوز هیچ تصمیم نهایی گرفته نشده است.

Sadara در الجبیل بیش از ۳ میلیون تن در سال مواد شیمیایی و پلاستیک تولید می‌کند. اهمیت خبر فراتر از خود معامله است: فشار ناشی از ضعف تقاضا، مازاد ظرفیت جهانی، هزینه‌های بالاتر و اختلالات منطقه‌ای اکنون حتی ساختار مالکیتی یکی از بزرگ‌ترین مجتمع‌های شیمیایی خاورمیانه را تحت تأثیر قرار داده است. Dow تا پایان ژوئن در Sadara تراز سرمایه‌گذاری منفی ۷۹۳ میلیون دلاری گزارش کرده بود.

۲. خوراک و انرژی | برنت بالای ۱۰۰ دلار تثبیت شد

برنت صبح امروز حدود ۱۰۱.۱۰ دلار در هر بشکه معامله شد؛ WTI نیز حدود ۹۶.۲۴ دلار بود. برنت از اوایل اوت تاکنون نزدیک ۳۰ درصد افزایش یافته است. عامل اصلی همچنان تشدید حملات به کشتی‌ها، افت جریان نفت خلیج فارس و افزایش ریسک عرضه است.

برای پتروشیمی، نفت بالای ۱۰۰ دلار مستقیماً فشار بیشتری بر اقتصاد کراکرهای نفتاپایه، نفتا، LPG و هزینه انرژی وارد می‌کند. با این حال، افزایش قیمت خوراک هنوز در همه محصولات نهایی به یک اندازه منتقل نشده است.

۳. لجستیک و تجارت | هزینه عبور از هرمز تا ۱۰–۲۰ میلیون دلار افزایش یافته است

Paul Bradshaw از Emirates National Oil Company گفته هزینه عبور یک محموله نفتی از تنگه هرمز پس از جنگ به‌شدت افزایش یافته است. هزینه بیمه محموله می‌تواند به حدود ۶ درصد ارزش بار برسد و war-risk premium نیز در برخی موارد تا حدود ۱۰ درصد ارزش محموله افزایش یافته است. مجموع هزینه عبور و پوشش ریسک برای بعضی محموله‌ها اکنون حدود ۱۰ تا ۲۰ میلیون دلار برآورد می‌شود.

این خبر برای پتروشیمی بسیار مهم است؛ زیرا همان سازوکار بیمه و کمبود کشتی می‌تواند روی حمل LPG، نفتا، متانول و محصولات پتروشیمی نیز اثر بگذارد. افزایش freight اکنون دیگر یک متغیر فرعی نیست و می‌تواند مزیت FOB برخی عرضه‌کنندگان خلیج فارس را خنثی کند.

۴. ترافیک هرمز | فقط ۷ عبور ثبت‌شده

داده‌های ردیابی کشتی نشان می‌دهد روز چهارشنبه فقط ۷ شناور کالایی از هرمز عبور کردند، در حالی که میانگین ۱۰روزه حدود ۱۴ فروند بوده است. تنها چهار کشتی از خلیج خارج شدند و هیچ LNG carrier در میان آنها نبود.

این عدد باید با احتیاط خوانده شود، چون برخی کشتی‌ها AIS خود را خاموش می‌کنند؛ با این حال، حتی با در نظر گرفتن عبورهای «dark»، جریان منطقه هنوز به شرایط پیش از جنگ بازنگشته است.

۵. بازار PP آسیا | افزایش قیمت در اکثر بازارها

پلیمرآپ‌دیتا گزارش کرده قیمت PP در بیشتر بازارهای آسیایی افزایش یافته است. عوامل اصلی شامل نفت و خوراک بالاتر، تقویت معاملات آتی PP در بورس دالیان، افزایش freight و پیشنهادهای وارداتی گران‌تر بوده است. با این حال، مقاومت خریداران و خرید محتاطانه مانع افزایش شدیدتر قیمت شده است.

این ترکیب مهم است: بازار از سمت «هزینه» صعودی است، اما هنوز از سمت «تقاضا» تأیید کامل دریافت نکرده است. بنابراین افزایش فعلی می‌تواند شکننده باشد اگر مصرف پایین‌دستی بهبود پیدا نکند.

۶. بازار PE، PS، ABS و PET | موج افزایش قیمت در آسیا

در تازه‌ترین ارزیابی‌های پلیمرآپ‌دیتا، قیمت LDPE، HDPE، LLDPE، PS، ABS و PET در بخش بزرگی از بازارهای آسیایی افزایش یافته است. دلیل مشترک عمدتاً افزایش هزینه upstream و بالا رفتن پیشنهادهای وارداتی عنوان شده است.

به‌طور مشخص، HDPE و LDPE افزایش داشته‌اند؛ LLDPE نیز به سمت بالا حرکت کرده و قیمت PS و ABS تحت تأثیر هزینه استایرن و پیشنهادهای بالاتر رشد کرده است. PET نیز در شرق آسیا با افزایش پیشنهادهای وارداتی تقویت شده است.

در مقابل، PVC آسیا رفتار یکنواختی ندارد و پلیمرآپ‌دیتا آن را بازاری با قیمت‌های mixed توصیف کرده است.

۷. استایرن | افزایش هم‌زمان در آسیا، اروپا و آمریکا

قیمت Styrene Monomer در آسیا افزایش یافته و Polymerupdate همان روز از تقویت قیمت استایرن در اروپا و آمریکا نیز خبر داده است.

این هم‌زمانی نسبت به روزهای گذشته مهم است، چون بازار استایرن پیش‌تر در مناطق مختلف جهت یکسانی نداشت. اگر این روند چند جلسه ادامه پیدا کند، می‌تواند به PS، EPS و ABS فشار اف
Abas Oveysi. Ipna: زایشی بیشتری وارد کند.

۸. بازار آمریکا | بنزن، PX و Mixed Xylene بالاتر؛ متانول پایین‌تر

پلیمرآپ‌دیتا افزایش قیمت بنزن، پارازایلین و Mixed Xylene را در آمریکا گزارش کرده است. تولوئن نیز اندکی افزایش داشته، در حالی که متانول کاهش یافته و اتیلن و پروپیلن تقریباً ثابت بوده‌اند.

بنابراین حتی با نفت بالای ۱۰۰ دلار، انتقال هزینه upstream همچنان محصول‌به‌محصول متفاوت است. این مسئله برای تصمیم خرید اهمیت دارد و نشان می‌دهد استفاده از نفت به‌عنوان تنها شاخص پیش‌بینی قیمت پتروشیمی کافی نیست.

۹. HSE و امنیت دریایی | نفتکش حامل سوخت عراق هدف قرار گرفت

نفتکش Panama-flagged «New Andros» که حدود ۲ میلیون بشکه نفت کوره عراق حمل می‌کرد، در آب‌های عراق هدف پهپاد قرار گرفت و دچار آتش‌سوزی شد. ۲۲ خدمه آسیب ندیدند و نشت محموله گزارش نشد.

این حادثه مستقیماً یک HSE پتروشیمی نیست، اما از منظر امنیت زنجیره تأمین محصولات و خوراک منطقه اهمیت دارد؛ به‌ویژه چون هم‌زمان چند کشتی تجاری دیگر در خلیج و دریای عمان هدف قرار گرفته‌اند.

۱۰. فناوری و پایداری | بازیافت روغن مصرف‌شده در هند

Petronas Lubricants India و Tata Motors همکاری برای اجرای مدل مقیاس‌پذیر بازیافت روغن مصرف‌شده را آغاز کرده‌اند. این پروژه بیشتر در حوزه اقتصاد چرخشی مواد شیمیایی و روانکارها قرار می‌گیرد تا پتروشیمی پایه، اما از منظر توسعه مدل‌های circular feedstock و بازیافت صنعتی قابل توجه است.

مهم‌ترین پیامدها برای فعالان صنعت

خبر Dow–Sadara از مهم‌ترین اخبار ساختاری چند هفته اخیر است. اگر Dow واقعاً از Sadara خارج شود، این موضوع می‌تواند نشانه‌ای از تسریع بازآرایی مالکیت در مجتمع‌های بزرگ و سرمایه‌بر پتروشیمی باشد. فعلاً اما هیچ معامله‌ای قطعی نشده است.

نفت بالای ۱۰۰ دلار اکنون همراه با freight و war-risk premium عمل می‌کند. برای خرید از خلیج فارس، مقایسه قیمت FOB بدون اضافه‌کردن هزینه واقعی حمل و بیمه می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

موج افزایش PP، PE، PS، ABS و PET در آسیا نشان می‌دهد شوک هزینه upstream در حال انتقال به پلیمرهاست؛ اما مقاومت خریداران هنوز قوی است. بنابراین «رالی هزینه‌ای» هنوز لزوماً به معنی «رالی تقاضا» نیست.

برای واحدهای پتروشیمی منطقه، ریسک لجستیک امروز به اندازه ریسک تولید اهمیت دارد. فعال بودن واحد بدون دسترسی مطمئن به کشتی، بیمه و مسیر خروج، معادل عرضه واقعی به بازار نیست.

در کوتاه‌مدت باید چهار شاخص به‌صورت روزانه کنار هم رصد شوند: Brent، war-risk insurance هرمز، نرخ freight خلیج فارس–آسیا، و قیمت‌های PP/PE آسیایی. در شرایط فعلی این چهار متغیر تصویر عملیاتی دقیق‌تری از بازار نسبت به قیمت نفت به‌تنهایی می‌دهند.