گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهان‌منتهی به ۱۹ مهر ۱۴۰۵
به گزارش خبرگزاری ایپنا، گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهان‌منتهی به ۱۹ مهر ۱۴۰۵ منتشر شد.
مهمترین تحول این دوره، افزایش مخاطرات حمل‌ونقل دریایی در خلیج فارس و دریای عمان است. نیروهای آمریکایی از هدف قرار دادن یک کشتی تجاری در دریای عمان خبر داده‌اند. هم‌زمان، یک نفتکش هنگام خروج از تنگه هرمز هدف پرتابه قرار گرفته و دچار آتش‌سوزی شده است.
در بازار انرژی آمریکا، مجوز مبادله اضطراری چهار میلیون بشکه نفت خام از ذخایر راهبردی صادر شده است. همچنین، پس از عبور طوفان، بازگشت کارکنان به سکوهای نفت و گاز خلیج مکزیک آغاز شده، اما بخش عمده‌ای از تولید فراساحلی همچنان متوقف است.
در حوزه تجارت انرژی نیز آلمان اعلام کرده است که برخلاف تصمیم اخیر آمریکا برای تسهیل موقت معاملات گازوئیل روسیه، تحریم‌های خود علیه روسیه را حفظ می‌کند.
در این دوره، خبر تازه و تأییدشده‌ای درباره تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری، راه‌اندازی مجتمع بزرگ پتروشیمی یا تغییر عمده ظرفیت تولید پلیمرها شناسایی نشد.
۱. افزایش مخاطرات حمل‌ونقل دریایی در منطقه
هدف قرار گرفتن یک کشتی تجاری در دریای عمان
فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد نیروهای این کشور یک کشتی تجاری را که به گفته واشنگتن قصد عبور از محاصره دریایی بنادر ایران را داشت، هدف قرار داده‌اند.
براساس این گزارش، یک جنگنده آمریکایی با استفاده از مهمات هدایت‌شونده به بخش انتهایی کشتی شلیک کرده و سامانه پیشران آن را از کار انداخته است. مقام‌های آمریکایی اعلام کرده‌اند خدمه کشتی آسیبی ندیده‌اند.
به گفته فرماندهی مرکزی آمریکا، این کشتی پیش‌تر یکی از بنادر ایران را ترک کرده بود. بااین‌حال، ادعای نقض محاصره از سوی آمریکا مطرح شده و آمار اعلامی این نهاد درباره سایر کشتی‌های متوقف‌شده، مستقلاً راستی‌آزمایی نشده است.
این حادثه می‌تواند ریسک صادرات دریایی از بنادر ایران را افزایش دهد. بااین‌حال، حمل محموله مشخصی از محصولات پتروشیمی توسط این کشتی تأیید نشده است و نمی‌توان آن را به توقف صادرات محموله‌ای از متانول، پلیمر یا سایر محصولات پتروشیمی نسبت داد.
آتش‌سوزی در یک نفتکش هنگام خروج از تنگه هرمز
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا از برخورد یک پرتابه ناشناس به یک نفتکش هنگام خروج از تنگه هرمز خبر داد.
براساس گزارش فرمانده کشتی، پرتابه به سمت چپ شناور برخورد کرده و باعث آتش‌سوزی شده است. خدمه سالم گزارش شده‌اند، اما در زمان انتشار هشدار، میزان خسارت و پیامدهای احتمالی زیست‌محیطی مشخص نبود.
نام کشتی، نوع محموله و ظرفیت بارگیری آن نیز اعلام نشده است.
این حادثه بار دیگر اهمیت امنیت مسیرهای دریایی را برای صادرات نفت، گاز مایع، نفتا، متانول و سایر محصولات شیمیایی برجسته می‌کند. افزایش هزینه حمل و بیمه، تأخیر در تحویل و محدودیت پذیرش سفر از سوی مالکان کشتی‌ها از جمله ریسک‌هایی است که صادرکنندگان باید بررسی کنند؛ هرچند از این حادثه به‌تنهایی نمی‌توان افزایش مشخصی در نرخ حمل یا بیمه نتیجه گرفت.
نجات تمامی خدمه نفتکش در سواحل امارات
کنسولگری هند اعلام کرد هر ۲۲ خدمه هندی نفتکش «جم شماره ۲» پس از حادثه‌ای در نزدیکی سواحل رأس‌الخیمه نجات یافته‌اند و در وضعیت ایمن قرار دارند.
با وجود تأیید نجات خدمه، اطلاعات تازه‌ای درباره علت حادثه، میزان خسارت، وضعیت محموله یا زمان بازگشت کشتی به چرخه حمل‌ونقل منتشر نشده است. بنابراین، نجات خدمه را نباید به معنای رفع کامل اختلال عملیاتی این نفتکش دانست.
۲. تحولات بازار خوراک و انرژی
مجوز مبادله اضطراری چهار میلیون بشکه نفت خام در آمریکا
وزارت انرژی آمریکا برای کاهش اختلالات ناشی از طوفان، مبادله اضطراری حداکثر چهار میلیون بشکه نفت خام از ذخایر راهبردی این کشور را مجاز کرد.
براساس اطلاعیه این وزارتخانه، دو میلیون بشکه به شرکت اکسون‌موبیل و دو میلیون بشکه به شرکت بی‌پی آمریکا اختصاص یافته است.
این اقدام در قالب مبادله نفت خام انجام میشود و شرکت‌های دریافت‌کننده موظف‌اند نفت دریافتی را در سال ۲۰۲۷ همراه با مقادیر اضافی توافق‌شده به ذخایر راهبردی بازگردانند.
این تصمیم می‌تواند بخشی از نیاز کوتاه‌مدت پالایشگاه‌های آمریکا را در شرایط اختلال تولید فراساحلی تأمین کند. بااین‌حال، حجم نفت آزادشده از ذخایر راهبردی معادل عرضه مستقیم نفتا یا سایر خوراک‌های پتروشیمی نیست و اثر آن بر تولید محصولات شیمیایی به نوع نفت خام، ترکیب تولید پالایشگاه‌ها و شرایط عملیاتی وابسته است.
آغاز بازگشت کارکنان سکوهای نفت و گاز پس از طوفان
شرکت‌های نفت و گاز آمریکا پس از عبور طوفان، بازگرداندن کارکنان به سکوهای فراساحلی خلیج مکزیک را آغاز کردند.
شرکت شل از شروع روند بازگشت کارکنان به تأسیسات مارس، المپوس، اورسا، ویتو و اپوماتوکس خبر داده است. شرکت شورون نیز اعلام کرده اقدامات لازم برای بازگشت کارکنان و احیای تولید ادامه دارد.
با وجود آغاز روند بازیابی، داده‌های منتشرشده نشان می‌دهد حدود ۶۹ درصد تولید نفت و ۵۷ درصد تولید گاز طبیعی فراساحلی منطقه همچنان تحت تأثیر توقف فعالیت‌ها قرار داشته است. همچنین، حضور کارکنان در ۱۱۳ سکوی تولیدی تحت تأثیر شرایط عملیاتی بوده است.
این آمار از بهبود محدود شرایط حکایت دارد، اما نشان می‌دهد تولید هنوز به وضعیت عادی بازنگشته است.
برای صنعت پتروشیمی، بازگشت تدریجی تولید نفت و گاز می‌تواند ریسک تأمین خوراک را کاهش دهد. بااین‌حال، ارزیابی اثر واقعی این روند بر تولید اتیلن، پروپیلن و پلیمرها مستلزم بررسی جداگانه وضعیت خطوط انتقال، پالایشگاه‌ها و مجتمع‌های پتروشیمی منطقه است.
۳. مقررات و تجارت بین‌الملل
تأکید آلمان بر ادامه تحریم‌های روسیه
دولت آلمان اعلام کرد تصمیم آمریکا برای تسهیل موقت معاملات گازوئیل روسیه، تغییری در سیاست تحریمی برلین ایجاد نمی‌کند.
سخنگوی دولت آلمان تأکید کرده است که این کشور به تحریم‌های خود علیه روسیه پایبند خواهد ماند و همکاری با شرکای اروپایی را برای ادامه اقدامات تحریمی دنبال می‌کند.
تفاوت رویکرد آمریکا و اروپا می‌تواند بر مسیرهای تجارت انرژی و هزینه تأمین سوخت صنایع شیمیایی اثر بگذارد. بااین‌حال، این موضع به معنای تصویب تحریم جدیدی از سوی اتحادیه اروپا نیست و مستقیماً مقررات تجارت محصولات پتروشیمی مانند پلی‌اتیلن، پلی‌پروپیلن، پی‌وی‌سی و متانول را تغییر نمی‌دهد.
۴. قیمت نفت و بازار محصولات پتروشیمی
آخرین قیمت پایانی نفت خام
به دلیل تعطیلی بازارهای اصلی معاملات آتی نفت در پایان هفته، قیمت‌های روز جمعه همچنان آخرین قیمت‌های پایانی معتبر در زمان تهیه گزارش محسوب می‌شوند.
نفت برنت در آخرین روز معاملاتی با قیمت ۱۰۴ دلار و ۷۲ سنت و نفت وست‌تگزاس اینترمدیت با قیمت ۹۱ دلار و ۸۵ سنت در هر بشکه ثبت شده است.
این ارقام مربوط به آخرین روز معاملاتی هستند و نباید به‌عنوان قیمت روز یکشنبه گزارش شوند.
وضعیت قیمت محصولات پتروشیمی
در بازه مورد بررسی، ارزیابی عددی تازه و قابل تأییدی با تاریخ مبنا و شرایط تحویل مشخص برای اتیلن، پروپیلن، بوتادین، بنزن، استایرن، متانول، پلی‌اتیلن، پلی‌پروپیلن، پی‌وی‌سی، پلی‌اتیلن ترفتالات، پارازایلین، اسید ترفتالیک خالص و مونو اتیلن گلایکول شناسایی نشد.
همچنین، قیمت جدیدی برای نفتا، گاز مایع و گاز طبیعی مایع‌شده که زمان ارزیابی و مبنای تحویل آن قابل تأیید باشد، در منابع عمومی بررسی‌شده به دست نیامد.
ازاین‌رو، قیمت‌های روزهای گذشته به‌عنوان نرخ جدید بازار بازنشر نمی‌شوند.
۵. رویدادهای مهم شرکت‌ها و پروژه‌ها
آغاز کنگره جهانی نفت و انرژی در ریاض
بیست‌وپنجمین کنگره جهانی نفت و انرژی از ۲۰ تا ۲۴ مهرماه در ریاض برگزار میشود.
براساس برنامه اعلام‌شده، نشست وزیران مجمع بین‌المللی انرژی و مراسم استقبال برای روز نخست پیش‌بینی شده و افتتاح رسمی کنگره و نمایشگاه در روز دوم انجام میشود.
برگزارکنندگان اعلام کرده‌اند که برنامه رویداد با وجود حملات اخیر به فرودگاه ریاض تغییر نکرده است. بااین‌حال، برخی شرکت‌کنندگان به دلیل محدودیت‌های پروازی ناچار به استفاده از مسیرهای جایگزین شده‌اند.
این رویداد می‌تواند زمینه اعلام تصمیم‌های تازه در حوزه سرمایه‌گذاری، فناوری پالایش، تأمین خوراک و توسعه پتروشیمی را فراهم کند. بااین‌حال، تا زمان انتشار اطلاعیه رسمی، نمی‌توان قرارداد، سرمایه‌گذاری یا تصمیم نهایی جدیدی را به این رویداد نسبت داد.
۶. تعمیرات و توقف واحدهای پتروشیمی
در بازه مورد بررسی، خبر تازه‌ای درباره توقف یا راه‌اندازی یک واحد بزرگ الفین، پلی‌اتیلن، پلی‌پروپیلن، پی‌وی‌سی، اسید ترفتالیک خالص، پارازایلین یا متانول که تاریخ وقوع و ظرفیت تحت تأثیر آن به‌طور مستقل تأیید شده باشد، شناسایی نشد.
اخبار عملیاتی منتشرشده در روزهای گذشته، از جمله تغییر وضعیت برخی واحدهای چین، در گزارش‌های قبلی ثبت شده‌اند و در این گزارش دوباره‌شماری نمی‌شوند.
بنابراین، برآورد تازه‌ای از افزایش یا کاهش خالص ظرفیت جهانی تولید محصولات پتروشیمی در این بازه ارائه نمی‌شود.
۷. حوادث و ایمنی صنعتی
ادامه بررسی حادثه پالایشگاه موتور اویل یونان
در جریان عملیات تعمیراتی پالایشگاه موتور اویل در منطقه آگیوی تئودوروی یونان، دو کارگر دچار جراحات شدید شدند.
براساس گزارش منتشرشده، حادثه به انفجار و آتش‌سوزی گسترده یا خسارت عمده به سازه‌های پالایشگاه منجر نشده است. مصدومان پس از دریافت خدمات اولیه به مرکز تخصصی درمان سوختگی منتقل شدند و بررسی علت حادثه ادامه دارد.
ازآنجاکه حادثه در روزهای پیش از بازه اصلی رصد رخ داده است، این خبر صرفاً برای پیگیری وضعیت پرونده ایمنی ثبت میشود. همچنین، توقف مشخصی در ظرفیت پالایش یا تولید محصولات پتروشیمی در پی این حادثه تأیید نشده است.
پنج پیام اصلی برای فعالان صنعت پتروشیمی
۱. امنیت حمل‌ونقل به یکی از مهمترین ریسک‌های صادراتی تبدیل شده است. هدف قرار گرفتن کشتی تجاری در دریای عمان و حادثه نفتکش در تنگه هرمز نشان می‌دهد خطرهای امنیتی و عملیاتی همچنان پابرجاست. آماده بودن محصول و داشتن قرارداد حمل، به‌تنهایی تحویل به‌موقع محموله را تضمین نمی‌کند.
۲. بازیابی تولید انرژی آمریکا هنوز کامل نشده است. بازگشت کارکنان به سکوهای نفت و گاز آغاز شده، اما بخش قابل‌توجهی از تولید فراساحلی همچنان متوقف است. بنابراین، بازگشت کامل عرضه خوراک را نمی‌توان قطعی دانست.
۳. مبادله چهار میلیون بشکه نفت خام، اقدامی کوتاه‌مدت برای مدیریت اختلال عرضه است. این تصمیم با تعهد بازگرداندن نفت در سال ۲۰۲۷ همراه است و نباید با افزایش دائمی تولید یا عرضه مستقیم خوراک پتروشیمی اشتباه گرفته شود.
۴. تفاوت سیاست‌های تحریمی آمریکا و اروپا بر تجارت انرژی اثرگذار است. تأکید آلمان بر ادامه تحریم‌های روسیه می‌تواند بر مسیرهای تأمین انرژی و هزینه تجارت اثر بگذارد، اما به معنای اعمال محدودیت جدید بر محصولات پتروشیمی نیست.
۵. نبود خبر تازه به معنای ثبات قطعی بازار نیست. تعطیلات پایان هفته انتشار قیمت‌های معتبر و اطلاعیه‌های عملیاتی را محدود می‌کند. ازاین‌رو، قیمت‌ها باید با تاریخ صحیح ثبت شوند و تغییرات ظرفیت تولید تنها بر اساس اطلاعات تأییدشده گزارش شوند.
