گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهاندر ۲۴ ساعت منتهی به ۱۷ مهر
به گزارش خبرگزاری ایپنا، گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهاندر ۲۴ ساعت منتهی به ۱۷ مهر منتشر شد .
### بازگشت بخشی از ظرفیت Pearl GTL قطر، تحریم ۱۷ کشتی مرتبط با ایران و تغییر مسیر تجارت نفتا
مهم‌ترین تحولات صنعت پتروشیمی جهان در این دوره، آغاز مجدد بخشی از فعالیت مجتمع پرل جی‌تی‌ال قطر و بازگشت نفتای این مجتمع به بازار، اعمال تحریم‌های تازه آمریکا علیه ۱۷ کشتی مرتبط با حمل نفت و محصولات پتروشیمی ایران و صدور مجوز صادرات فرآورده‌های نفتی چین است. هم‌زمان، افزایش ریسک حمل‌ونقل دریایی در خلیج فارس، کاهش قیمت نفت در معاملات صبح جمعه و پیشرفت مذاکرات تجاری یک پروژه تولید سوخت مصنوعی در بریتانیا، از دیگر تحولات مهم بازار به شمار می‌روند.
### بازگشت بخشی از ظرفیت تولید پرل جی‌تی‌ال قطر
شرکت شل بخشی از فعالیت مجتمع پرل جی‌تی‌ال قطر را پس از آسیب‌های ناشی از درگیری‌های ماه مارس از سر گرفته است. این مجتمع در ظرفیت کامل می‌تواند روزانه معادل حدود ۱۴۰ هزار بشکه محصول تولید کند. با این حال، بازگشت کامل ظرفیت هنوز محقق نشده و تعمیرات یکی از قطارهای فرآیندی احتمالاً در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۷ به پایان می‌رسد.
ازسرگیری فعالیت این مجتمع می‌تواند بخشی از عرضه نفتای مورد استفاده در صنایع پتروشیمی آسیا را احیا کند. با این حال، میزان اثرگذاری آن بر بازار به سطح تولید فعلی، حجم محموله‌های قابل عرضه و شرایط امنیتی منطقه وابسته است.
### عرضه نفتای قطر در بازار جهانی
قطرانرژی مناقصه‌ای برای فروش حداکثر ۵۰ هزار تن نفتا در چهار گرید منتشر کرده است. این محموله‌ها قرار است از بندر راس‌لفان تحویل داده شوند. همچنین ارسال بخشی از محموله‌های قراردادی از سر گرفته شده و شرکت هندی هالدیا پتروشیمی دریافت یک محموله ۵۰ هزار تنی را برای سه‌ماهه جاری تأیید کرده است.
بازگشت تدریجی نفتای قطر می‌تواند بخشی از فشار تأمین خوراک در بازار آسیا را کاهش دهد؛ هرچند انتشار مناقصه به‌تنهایی به معنای نهایی‌شدن معامله یا تحویل محموله نیست.
### کاهش قیمت نفت در معاملات صبح جمعه
قیمت نفت در معاملات صبح جمعه پس از افزایش شدید روز پنجشنبه کاهش یافت. نفت برنت به حدود ۱۰۲ دلار و ۹۱ سنت در هر بشکه رسید و نفت وست‌تگزاس اینترمدیت نیز در محدوده ۹۰ دلار و ۴۰ سنت معامله شد.
این کاهش پس از اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا درباره ادامه مذاکرات با ایران و نبود برنامه حمله نظامی پیش از انتخابات نوامبر رخ داد. با این حال، نگرانی‌های مربوط به امنیت حمل‌ونقل دریایی و توقف بخشی از تولید نفت فراساحلی آمریکا همچنان از عوامل مؤثر بر بازار هستند.
کاهش قیمت نفت می‌تواند فشار هزینه خوراک را تعدیل کند، اما ارزیابی اثر آن بر صنعت پتروشیمی به تغییرات قیمت نفتا، هزینه حمل‌ونقل و حاشیه سود تولید محصولات پایه نیز بستگی دارد.
### توقف بخشی از تولید نفت فراساحلی آمریکا
نزدیک‌شدن طوفان ایسایاس به خلیج مکزیک موجب توقف حدود ۱.۳ میلیون بشکه در روز از تولید نفت فراساحلی آمریکا شده است. این میزان معادل ۶۲.۹ درصد تولید جاری منطقه گزارش شده است.
این توقف‌ها عمدتاً با هدف حفاظت از تأسیسات و تخلیه کارکنان انجام شده‌اند و هنوز نمی‌توان آنها را به معنای کاهش پایدار عرضه نفت آمریکا دانست. در صورت تداوم اختلال یا آسیب‌دیدن تأسیسات ساحلی، احتمال تأثیرگذاری بر تأمین خوراک پالایشگاه‌ها و مجتمع‌های پتروشیمی منطقه وجود دارد؛ با این حال، توقف مشخصی در ظرفیت تولید اتیلن یا پلی‌اتیلن ناشی از این طوفان تأیید نشده است.
### تحریم ۱۷ کشتی مرتبط با صادرات نفت و محصولات پتروشیمی ایران
وزارت خزانه‌داری آمریکا تحریم‌های تازه‌ای علیه ۱۷ کشتی و شبکه‌ای از شرکت‌های مرتبط با حمل نفت، فرآورده‌های نفتی و محصولات پتروشیمی ایران اعمال کرده است.
در میان کشتی‌های معرفی‌شده، شناورهایی با سابقه حمل نفتا، اتیلن، متانول، آمونیاک و گاز مایع دیده می‌شوند. همچنین شرکت‌های مالک یا مرتبط با برخی از این کشتی‌ها در فهرست تحریم قرار گرفته‌اند.
این اقدام می‌تواند ریسک حقوقی و مالی صادرات محصولات پتروشیمی ایران را افزایش دهد و بر دسترسی به خدمات حمل‌ونقل، بیمه، تأمین مالی و خدمات بندری اثر بگذارد. ارقام مربوط به محموله‌های اعلام‌شده در اطلاعیه تحریم نیز به حمل‌های تاریخی اشاره دارند و نباید به‌عنوان محموله‌های در حال انتقال تفسیر شوند.
### صدور مجوز صادرات فرآورده‌های نفتی چین
چین پس از توقف کوتاه‌مدت صادرات فرآورده‌های پالایشی در تعطیلات هفته طلایی، مجوز صادرات حدود ۳.۷ میلیون تن بنزین، گازوئیل و سوخت هواپیما را برای ماه اکتبر صادر کرده است.
این اطلاعات به نقل از منابع تجاری گزارش شده و حجم اعلام‌شده مربوط به مجوز صادرات است، نه لزوماً بارگیری و تحویل قطعی محموله‌ها.
ازسرگیری صادرات فرآورده‌های پالایشی می‌تواند بر اقتصاد پالایشگاه‌های یکپارچه چین و نحوه تخصیص تولید میان سوخت و خوراک پتروشیمی اثر بگذارد. با این حال، این تصمیم به معنای رفع محدودیت صادرات پلیمرهایی مانند پلی‌اتیلن و پلی‌پروپیلن نیست.
### پیشرفت مذاکرات تجاری پروژه سوخت مصنوعی در بریتانیا
شرکت ای‌تی‌فیولز، شرکت کیوایت اویشن را به‌عنوان مشتری بالقوه بلندمدت سوخت مصنوعی هواپیما برای پروژه کینگز رود هامبر در بریتانیا معرفی کرده است. این پروژه با ظرفیت برنامه‌ریزی‌شده سالانه ۷۰ هزار تن، قرار است با استفاده از فناوری تبدیل متانول به سوخت جت فعالیت کند.
دو شرکت در حال مذاکره برای انعقاد قرارداد الزام‌آور خرید بلندمدت هستند و خوراک متانول پروژه نیز قرار است از ظرفیت‌های توسعه‌ای ای‌تی‌فیولز در آمریکا تأمین شود.
با وجود پیشرفت مذاکرات، قرارداد نهایی خرید، تأمین مالی قطعی و تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری هنوز تأیید نشده است.
### بررسی ادغام ۲۵ میلیارد دلاری شرکت‌های تولیدکننده پوشش
کمیسیون اروپا در حال بررسی ادغام شرکت‌های آکزونوبل و اکزالتا است؛ معامله‌ای که ارزش آن حدود ۲۵ میلیارد دلار برآورد میشود.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، احتمال موافقت مشروط با این معامله وجود دارد و یکی از گزینه‌های مطرح برای رفع نگرانی‌های رقابتی، واگذاری کسب‌وکار رنگ‌های تعمیراتی خودرو است.
این ادغام می‌تواند ساختار رقابت در بازار جهانی پوشش‌های صنعتی، خودرویی و تخصصی را تغییر دهد. با این حال، نتیجه نهایی به تصمیم کمیسیون اروپا و جزئیات احتمالی واگذاری دارایی‌ها بستگی دارد.
### افزایش ریسک حمل‌ونقل مواد شیمیایی در خلیج فارس
نفتکش مواد شیمیایی اَکِرز در آب‌های شمال قطر و در فاصله حدود ۵۱ مایل دریایی از ساحل هدف چند پرتابه قرار گرفته است. بر اساس گزارش‌های اولیه، تعدادی از خدمه دچار جراحات جزئی شده‌اند و بررسی ابعاد خسارت ادامه دارد.
این حادثه نگرانی‌ها درباره امنیت ناوگان حمل مواد شیمیایی در خلیج فارس را افزایش می‌دهد و می‌تواند بر تمایل مالکان کشتی‌ها برای پذیرش محموله‌های منطقه، هزینه بیمه خطر جنگ و نرخ حمل‌ونقل اثر بگذارد. با این حال، هنوز نمی‌توان میزان افزایش این هزینه‌ها را به‌طور دقیق تعیین کرد.
### افزایش هزینه حمل زمینی در بریتانیا و ایرلند
شرکت مرسک اعلام کرده است هزینه اضافی اضطراری سوخت برای خدمات حمل‌ونقل زمینی مشمول این تصمیم در بریتانیا و ایرلند از ۱۲ اکتبر به ۲۰ درصد می‌رسد.
این افزایش به رشد هزینه انرژی و فشار ناشی از اختلالات خاورمیانه بر زنجیره تأمین سوخت مربوط است. تصمیم جدید می‌تواند هزینه تحویل داخلی پلیمرها، مواد شیمیایی و محصولات بسته‌بندی‌شده را افزایش دهد؛ اما به معنای افزایش ۲۰ درصدی تمام خدمات حمل‌ونقل دریایی و زمینی این شرکت نیست.
### تغییر مسیر تجارت نفتای آسیا
بررسی‌های بازار نشان می‌دهد اختلال در صادرات خاورمیانه همچنان مسیر تجارت نفتای آسیا را تغییر داده است. خریداران آسیایی برای تأمین خوراک به منابع جایگزین در اروپا، مدیترانه، آمریکا و آفریقا روی آورده‌اند.
در برخی معاملات جایگزینی، خریداران ژاپنی و تایوانی برای محموله‌های نقدی نفتا تا حدود ۱۰۰ دلار در هر تن بیشتر از شاخص نفتای ژاپن پرداخت کرده‌اند؛ در حالی که این اضافه‌بها پیش از بحران کمتر از ۲۰ دلار بود.
این ارقام به ارزیابی منتشرشده در روزهای قبل مربوط است و قیمت قطعی روز گزارش محسوب نمی‌شود. بازگشت نفتای قطر می‌تواند بخشی از فشار عرضه را کاهش دهد، اما اثر واقعی آن بر قیمت‌های آسیایی به حجم بارگیری و زمان تحویل محموله‌ها وابسته است.
### وضعیت قیمت محصولات پتروشیمی و تعمیرات واحدها
در بازه بررسی، داده عمومی تازه و قابل تأییدی که هم‌زمان قیمت، تاریخ ارزیابی و مبنای تحویل محصولات اصلی پتروشیمی را مشخص کند، به دست نیامد. از این رو، قیمت روز اتیلن، پروپیلن، بوتادین، بنزن، استایرن، پلی‌اتیلن، پلی‌پروپیلن، پی‌وی‌سی، پی‌وی‌سی، پت، پارازایلن، ترفتالیک اسید، مونو اتیلن گلایکول و متانول در این گزارش درج نمی‌شود.
همچنین خبر تازه و مستقلاً تأییدشده‌ای درباره توقف یا راه‌اندازی یک کراکر بخار بزرگ یا واحد عمده تولید پلیمرها و محصولات آروماتیکی، با ظرفیت و تاریخ تغییر وضعیت مشخص، شناسایی نشد. مهم‌ترین تحول عملیاتی این دوره، راه‌اندازی جزئی مجتمع پرل جی‌تی‌ال قطر است که نباید با بازگشت کامل ظرفیت تولید آن یکسان تلقی شود.
### جمع‌بندی
مهم‌ترین پیام این دوره برای صنعت پتروشیمی، هم‌زمانی بازیابی بخشی از عرضه خوراک در قطر با افزایش ریسک‌های تجاری و لجستیکی در منطقه است. بازگشت نفتای پرل جی‌تی‌ال می‌تواند به بهبود نسبی تأمین خوراک آسیا کمک کند، اما تحریم‌های جدید آمریکا علیه شبکه حمل محصولات ایران و حادثه نفتکش مواد شیمیایی در نزدیکی قطر همچنان بر امنیت عرضه و هزینه تحویل سایه انداخته‌اند.
در چین نیز صدور مجوز صادرات فرآورده‌های پالایشی می‌تواند بر توازن بازار انرژی اثر بگذارد، هرچند به‌تنهایی نشانه افزایش عرضه پلیمرها نیست. در حوزه سرمایه‌گذاری، پروژه سوخت مصنوعی بریتانیا به مرحله مهمی از مذاکرات تجاری رسیده است، اما هنوز تا تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری فاصله دارد.
در مجموع، ارزیابی شرایط بازار پتروشیمی مستلزم توجه هم‌زمان به عرضه واقعی خوراک، وضعیت حمل‌ونقل دریایی، هزینه‌های بیمه و لجستیک و تغییرات حاشیه سود محصولات است؛ زیرا نوسان قیمت نفت به‌تنهایی تصویر کاملی از وضعیت این صنعت ارائه نمی‌دهد.
