به گزارش خبرگزاری ایپنا ، گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهان در ۲۴ ساعت منتهی به ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ منتشر شد.

به‌دلیل قرارگرفتن این بازه در آخرهفته، جریان اطلاعیه‌های رسمی پروژه‌ای و معاملات شرکتی محدودتر است. با این حال، داده‌های عملیاتی ۱۹ سپتامبر نشان‌دهنده موج نسبتاً گسترده‌ای از Shutdown/Maintenance/Restart در چین و آسیا، افزایش PTA و MEG هند و ادامه تشدید ریسک لجستیکی خلیج فارس است.

تعمیرات، توقف و بازگشت واحدها

۱. آسیا | هشت تغییر عملیاتی تازه در PTA، PP، LLDPE، LDPE، BPA، MEG، PX و NBA

رصد عملیاتی Polymerupdate در ۱۹ سپتامبر مجموعه نسبتاً بزرگی از تغییرات واحدها را ثبت کرده است:

Oriental Petrochemical تعمیرات واحد PTA را آغاز کرد.

Shandong Chambroad برای خارج‌کردن واحد No.1 PP از مدار آماده می‌شود.

Braskem تعمیرات واحد PP را آغاز کرد.

Yulong Petrochemical تولید واحد No.2 LLDPE را متوقف کرد.

BASF-YPC تولید واحد NBA را از سر گرفت.

ExxonMobil Huizhou واحد LDPE را از مدار خارج کرد.

Nan Ya Plastics تولید واحد No.4 BPA و واحد No.1 MEG را متوقف کرد.

PetroChina Urumqi تولید واحد PX را از سر گرفت.

این تعداد Shutdown را نباید به‌صورت مکانیکی «کاهش خالص عرضه آسیا» تعبیر کرد؛ هم‌زمان Restart در NBA و PX رخ داده و ظرفیت، مدت توقف و operating rate واحدها در نمای عمومی منبع برای همه موارد مشخص نیست. نتیجه بازار باید محصول‌به‌محصول بررسی شود.

قیمت و بازار محصولات

۲. هند | Reliance و IOCL قیمت PTA را افزایش دادند؛ IOCL قیمت MEG را نیز بالا برد

Polymerupdate ساعت 12:09 IST افزایش قیمت داخلی PTA توسط Reliance را ثبت کرده است. سپس IOCL ساعت 14:22 افزایش PTA و ساعت 14:20 افزایش MEG در بازار داخلی هند را اعلام کرده است.

در منبع عمومی Polymerupdate رقم تغییر نمایش داده نمی‌شود. یک منبع ثانویه بازار هند افزایش PTA شرکت Reliance را ۲.۴۰ روپیه/کیلوگرم و قیمت پایه جدید را ۱۰۵.۴۰ روپیه/کیلوگرم گزارش کرده است؛ اما چون این عدد از circular رسمی Reliance در دسترس عمومی تأیید نشد، در این گزارش به‌عنوان قیمت مرجع قطعی استفاده نمی‌شود.

اهمیت بازار: افزایش هم‌زمان PTA و MEG توسط IOCL یعنی در زنجیره PET هند، برخلاف برخی روزهای قبل که جهت این دو خوراک متفاوت بود، فشار هزینه‌ای این بار در هر دو خوراک اصلی پلی‌استر دیده می‌شود.

۳. چین | داده‌های داخلی Methanol، Mixed Xylene و Ortho Xylene با تاریخ مبنای ۱۸ سپتامبر منتشر شد

Polymerupdate در ۱۹ سپتامبر داده‌های بازار داخلی چین برای Methanol، Mixed Xylene و Ortho Xylene را منتشر کرد، اما تاریخ مبنای معاملات ۱۸ سپتامبر است. برای Methanol، منبع تصریح می‌کند ارقام مربوط به آخرین معاملات بازار داخلی چین هستند.

این تفکیک زمانی مهم است: انتشار داده در ۱۹ سپتامبر به معنی «قیمت مبنای ۱۹ سپتامبر» نیست. ارقام عددی نیز در نمای عمومی منبع قابل مشاهده نیستند و بنابراین وارد گزارش نشده‌اند.

شرکت‌ها، پروژه‌ها و سرمایه‌گذاری

۴. نیجریه | Dangote برنامه خط لوله گاز دریایی ۶۰۰ کیلومتری و توسعه PP را اعلام کرد.

Devakumar Edwin، معاون گروه Oil, Gas and Fertiliser شرکت Dangote Industries، اعلام کرده این مجموعه قصد دارد یک خط لوله جمع‌آوری گاز دریایی به طول حدود ۶۰۰ کیلومتر احداث کند. طبق اظهارات منتشرشده، طراحی مهندسی پروژه تکمیل شده و آغاز ساخت در آینده نزدیک هدف‌گذاری شده است.

Dangote هم‌زمان از توسعه فعالیت‌های شیمیایی شامل Linear Alkyl Benzene، Base Oil و افزایش تولید Polypropylene خبر داده است. ظرفیت فعلی یا ظرفیت افزوده PP در گزارش عمومی اعلام نشده؛ بنابراین نمی‌توان هنوز اندازه واقعی افزایش عرضه PP را محاسبه کرد.

همچنین برنامه افزایش ظرفیت پالایشگاه از حدود ۷۰۰ هزار به ۱.۴ میلیون بشکه در روز مطرح شده و شرکت گفته بخش عمده مهندسی انجام شده و تجهیزات اصلی سفارش داده شده‌اند. این هدف هنوز برنامه توسعه است و نباید به‌عنوان ظرفیت عملیاتی فعلی معرفی شود.

تحولات منطقه‌ای و لجستیک

۵. هرمز | حمل‌ونقل کالایی همچنان به‌شدت محدود؛ اختلال اکنون فراتر از نفتکش‌هاست

داده‌های اخیر Kpler نشان داده بود تردد شناورهای کالایی هرمز در پنجشنبه به تنها ۴ شناور در برابر متوسط ۱۰روزه ۱۶ شناور رسیده است. هم‌زمان گزارش تازه Financial Times نشان می‌دهد اثر بحران اکنون در حمل container و bulk cargo نیز بسیار شدید است؛ تعداد سرویس‌های کانتینری فعال از ۹۹ سرویس پیش از بحران به ۱۱ سرویس رسیده و ترافیک کانتینری از مسیر هرمز حدود ۹۴٪ کاهش یافته است.

این داده برای پتروشیمی مهم است، زیرا مشکل دیگر فقط صادرات نفت خام نیست. مواد شیمیایی بسته‌بندی‌شده، پلیمرهای کانتینری، قطعات یدکی، مواد افزودنی و تجهیزات صنعتی نیز تحت تأثیر محدودیت container availability و rerouting قرار می‌گیرند.

در نتیجه، برای معاملات خلیج فارس باید سه مؤلفه جداگانه سنجیده شود: توان تولید، توان بارگیری، و توان تحویل به مقصد.

۶. عربستان | هشدارهای امنیتی در چند منطقه؛ ریسک زیرساخت انرژی همچنان بالا است.

دفاع مدنی عربستان هشدارهایی برای چند منطقه از جمله جده، طائف، خمیس مشیط و العلا صادر کرده است. ماهیت دقیق تهدید در اطلاعیه اولیه مشخص نشده است.

هم‌زمان تشدید حملات موشکی و پهپادی به عربستان و تهدید مسیر باب‌المندب ادامه دارد.

در این مرحله شواهد تازه‌ای از Shutdown یک مجتمع پتروشیمی عربستان در همین بازه وجود ندارد؛ بنابراین این خبر فقط به‌عنوان ریسک امنیت زیرساخت و لجستیک ثبت می‌شود و نباید به توقف تولید پتروشیمی تعبیر شود.

مقررات و تجارت بین‌الملل

۷. آمریکا و چین | مذاکرات امروز شامل تعرفه و مواد معدنی حیاتی خواهد بود

وزیر خزانه‌داری آمریکا Scott Bessent و معاون نخست‌وزیر چین He Lifeng قرار است امروز در نیویورک درباره تجارت، تعرفه‌ها، سرمایه‌گذاری و critical minerals مذاکره کنند. آتش‌بس تجاری موجود در نوامبر منقضی می‌شود و برخی کاهش تعرفه‌ها برای کالاهای غیرراهبردی نیز در دستور بررسی است.

این خبر هنوز تصمیم تجاری قطعی نیست و در حال حاضر نباید اثر تعرفه‌ای جدیدی برای پلیمرها یا مواد شیمیایی فرض کرد. اهمیت آن برای صنعت در احتمال تغییر هزینه تجارت و زنجیره مواد اولیه بین دو اقتصاد بزرگ جهان است.

فناوری و صنایع شیمیایی تخصصی

۸. هند | Fujifilm و Tata Electronics برای توسعه مواد شیمیایی نیمه‌هادی در Dholera همکاری می‌کنند

Fujifilm و Tata Electronics تفاهم‌نامه‌ای برای توسعه اکوسیستم مواد نیمه‌هادی در Dholera امضا کرده‌اند. Fujifilm قرار است مواد پیشرفته مورد نیاز fab جدید Tata Electronics را توسعه و تأمین کند و به بومی‌سازی مواد خام و مواد شیمیایی با خلوص بالا کمک کند.

این پروژه پتروشیمی commodity نیست، اما از منظر حرکت شرکت‌های شیمیایی به سمت high-purity specialty chemicals اهمیت دارد. آن را باید در زنجیره مواد شیمیایی تخصصی و semiconductor materials طبقه‌بندی کرد، نه افزایش ظرفیت پتروشیمی پایه.

حوادث و HSE

۹. دانمارک | انتشار دود سمی در کارخانه FMC Rønland؛ یک نفر تحت بررسی پزشکی قرار گرفت

در کارخانه شیمیایی FMC Rønland انتشار دود سمی باعث حضور پلیس و آتش‌نشانی شد. یک کارمند برای بررسی به بیمارستان منتقل و سپس مرخص شد. پلیس اعلام کرده خطری برای عموم مردم وجود نداشته و عملیات اضطراری تا حوالی ظهر خاتمه یافته است.

۵ پیام اصلی برای فعالان صنعت پتروشیمی

۱۹ سپتامبر یک روز پرتراکم برای تغییرات عملیاتی آسیا بود. هم‌زمانی توقف LLDPE، LDPE، BPA و MEG با تعمیرات PTA و PP می‌تواند availability برخی محصولات را محدود کند، اما Restart در PX و NBA مانع از نتیجه‌گیری ساده درباره کاهش کل عرضه می‌شود.

زنجیره PET هند امروز سیگنال هزینه‌ای روشن‌تری دارد. افزایش PTA توسط Reliance و IOCL و افزایش هم‌زمان MEG توسط IOCL نشان می‌دهد هر دو خوراک اصلی پلی‌استر تحت فشار صعودی قرار گرفته‌اند.

ریسک هرمز از tanker market به کل زنجیره تأمین سرایت کرده است. افت شدید container services یعنی واردات قطعات، additives و تجهیزات و صادرات پلیمر کانتینری نیز باید در risk assessment گنجانده شود.

Dangote در حال حرکت از پالایشگاه بزرگ به یک خوشه یکپارچه‌تر انرژی–پتروشیمی است، اما باید میان برنامه و ظرفیت واقعی تفکیک کرد. خط لوله ۶۰۰ کیلومتری، توسعه PP، LAB و افزایش ظرفیت پالایشگاه هنوز در مراحل مختلف توسعه‌اند و ظرفیت افزوده PP هنوز اعلام نشده است.

در بازار فعلی، landed cost از FOB مهم‌تر شده است. قیمت محصول بدون freight، war-risk insurance، availability کشتی، container availability و lead time واقعی تصویر ناقصی از هزینه خرید از خلیج فارس ارائه می‌دهد.