به گزارش خبرگزاری ایپنا، پتروشیمی خوزستان در سال ۱۴۰۴ همزمان با افزایش تولید، درآمد عملیاتی خود را ۱۰۷ درصد افزایش داد و به حدود ۳.۱ همت رساند؛ با این حال رشد سریع‌تر بهای تولید باعث شد این شرکت همچنان از حاشیه زیان خارج نشود و زیان عملیاتی آن نیز افزایش یابد.

این وضعیت برای شرکتی اهمیت مضاعف دارد که تنها تولیدکننده پلیمرهای مهندسی کشور و یکی از مهم‌ترین تولیدکنندگان این حوزه در ایران و خاورمیانه محسوب می‌شود و پلی‌کربنات و رزین‌های اپوکسی آن در صنایع مختلف و تخصصی کاربرد دارند.

رشد تولید و جهش ۱۰۷ درصدی درآمد پتروشیمی خوزستان
عملکرد تولید پتروشیمی خوزستان در سال ۱۴۰۴ صعودی بوده است. تولید پلی‌کربنات با رشد ۶۸ درصدی به ۱۰ هزار و ۸۰۸ تن، اپوکسی رزین مایع با رشد ۶۵ درصدی به ۵ هزار و ۲۰۷ تن و اپوکسی رزین جامد با افزایش ۵۸ درصدی به ۴ هزار و ۲۶۶ تن رسیده است. مجموع تولید نیز با رشد ۶۵ درصدی به ۲۰ هزار و ۲۸۰ تن افزایش یافته است.

درآمد عملیاتی شرکت نیز از حدود ۱.۴۸ همت در سال ۱۴۰۳ به ۳.۱ همت در سال ۱۴۰۴ رسیده و ۱۰۷ درصد رشد کرده است.

با وجود این، بهای تمام‌شده با سرعت بیشتری بالا رفته و با رشد ۱۱۵ درصدی از حدود ۱.۶۱ همت به ۳.۴۷ همت رسیده است.

نتیجه این شکاف، افزایش زیان ناخالص از حدود ۱۳۲ میلیارد تومان به ۴۰۵ میلیارد تومان بوده؛ یعنی جهشی حدود ۲۰۷ درصدی. زیان عملیاتی نیز از حدود ۶۰۰ میلیارد تومان به ۷۹۴ میلیارد تومان افزایش یافته است.

به این ترتیب، خوزستان در سالی که تولید و درآمد خود را به شکل محسوسی افزایش داده، همچنان نتوانسته بهای تولید را به سطحی پایین‌تر از درآمد عملیاتی برساند.

جهش ۲۰۱ درصدی هزینه مواد اولیه
بررسی جزئیات بهای تولید، رد پای مواد اولیه را پررنگ می‌کند. هزینه مواد اولیه مصرفی پتروشیمی خوزستان در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۰۱ درصد افزایش یافته است.

در این میان، هزینه بیس‌فنول A از حدود ۵۳۵ میلیارد تومان به ۱.۶۷۴ همت رسیده و ۲۱۲ درصد جهش کرده است.

هزینه اپی‌کلروهیدرین نیز از حدود ۱۹۱ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۳ به ۶۸۰ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ رسیده؛ افزایشی حدود ۲۵۶ درصدی.

فقط افزایش هزینه این دو ماده نسبت به سال قبل به حدود ۱.۶۳ همت می‌رسد؛ رقمی تقریباً هم‌اندازه کل افزایش درآمد عملیاتی پتروشیمی خوزستان در همین دوره.

بیس‌فنول A در جهان ارزان شد؛ هزینه «خوزستان» سه برابر
جهش هزینه بیس‌فنول A در شرایطی رخ داده که بررسی داده‌های بازار جهانی توسط «فراز انرژی» از حرکت قیمت این ماده در مسیری متفاوت حکایت دارد.

متوسط قیمت جهانی بیس‌فنول A از حدود ۱۴۰۰ دلار به ازای هر تن در سال ۱۴۰۳ به حدود ۱۲۹۰ دلار در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است. روند قیمت از ابتدای ۱۴۰۳ تا پایان ۱۴۰۴ نیز عمدتاً نزولی بوده و از محدوده ۱۵۰۰ دلار به حدود ۱۲۰۰ دلار در هر تن رسیده است.

البته افزایش ۲۱۲ درصدی هزینه ریالی بیس‌فنول A به‌تنهایی اثبات‌کننده گران‌خریدن این ماده نیست؛ میزان خرید، نرخ ارز، هزینه حمل، شرایط تحریمی و سایر هزینه‌های تأمین نیز باید بررسی شوند. اما روند نزولی قیمت جهانی نشان می‌دهد جهش هزینه شرکت را نمی‌توان با افزایش قیمت جهانی بیس‌فنول A توضیح داد.

واحد بیس‌فنول A در استندبای؛ واردات همچنان اقتصادی‌تر است؟
موضوع زمانی قابل تأمل‌تر می‌شود که پتروشیمی خوزستان خود دارای واحد تولید بیس‌فنول A است.

بر اساس توضیحات شرکت، این واحد با توجه به صرفه اقتصادی خرید بیس‌فنول A نسبت به تولید آن و طبق مصوبه هیئت‌مدیره در وضعیت استندبای و آماده‌باش قرار گرفته است.

این سیاست سابقه‌ای چندساله دارد. واحد بیس‌فنول A پیش‌تر نیز به دلیل بالاتر بودن قیمت تمام‌شده تولید نسبت به قیمت جهانی متوقف شد و شرکت به واردات مستقیم این ماده روی آورد. در مقطعی دیگر، با تغییر شرایط بازار، افزایش هزینه حمل و ریسک تأمین خارجی، راه‌اندازی مجدد واحد در دستور کار قرار گرفت و از انجام تعمیرات و آماده‌سازی آن برای بازگشت به تولید نیز خبر داده شد.

حالا صورت‌های مالی ۱۴۰۴ دوباره یک پرسش را پیش روی سهامداران قرار داده است: در شرایطی که هزینه بیس‌فنول A شرکت ۲۱۲ درصد جهش کرده، آیا واردات این ماده همچنان از تولید آن در داخل مجتمع اقتصادی‌تر است؟

پاسخ دقیق به این سؤال نیازمند انتشار مقایسه بهای تمام‌شده تولید یک تن بیس‌فنول A در پتروشیمی خوزستان با هزینه نهایی واردات همان مقدار، شامل نرخ ارز، حمل و سایر هزینه‌های تأمین است.

هلدینگ خلیج فارس درباره عملکرد «خوزستان» توضیح دهد
پتروشیمی خوزستان سال ۱۴۰۴ را با رشد تولید و بیش از دو برابر شدن درآمد پشت سر گذاشته، اما زیان خالص شرکت از حدود ۵۱۵ میلیارد تومان به ۶۲۴ میلیارد تومان رسیده و زیان عملیاتی نیز افزایش یافته است.

برای شرکتی با چنین جایگاهی در زنجیره پلیمرهای مهندسی، وابستگی به واردات مواد اولیه کلیدی مستقیماً بر بهای تولید، امنیت تأمین و قدرت رقابت اثر می‌گذارد.

از این رو، هلدینگ خلیج فارس به‌عنوان سهامدار عمده باید درباره مبنای اقتصادی ادامه سیاست خرید بیس‌فنول A به جای تولید آن و معیار ارزیابی عملکرد مدیریتی شرکت توضیح دهد؛ به‌ویژه آنکه با وجود جهش تولید و درآمد، خوزستان همچنان زیان‌ده باقی مانده است.

همزمان این پرسش مطرح است که با توجه به این کارنامه، ابقای هیئت‌مدیره پتروشیمی خوزستان، از جمله رضا صالح احمدی، بر مبنای چه ارزیابی عملکردی صورت گرفته است؟