حضور پتروشیمی بوعلی سینا در بیست و چهارمین نمایشگاه بین المللی نفت،گاز و پتروشیمی

خورنا|باقر گل فر:شرکت پتروشیمی بوعلی سینا نماد خود باوری مهندسان ایرانی در صنعت پتروشیمی و یکی از شرکت های حاضر در بیست و چهارمین نمایشگاه بین اللمی نفت، گاز و پتروشیمی است.

بنابه گزارش سرویس نفت و پتروشیمی : پتروشیمی بوعلی سینا با شروع تحریم های اولیه با اتمام عمر کاتالیستها و جاذب هایی که لایسنسور آنرا به مجتمع جهت گارانتی اعلام کرده مصادف شد، لذا در این دوران دستیابی به آنها بسیار سخت و یا غیرممکن گردید. در این میان فعالیتهای مراکز پژوهش و توسعه می توانست کمک شایانی برای دستیابی به منابع دیگر و تلاش برای گذر از گلوگاه های جدید باشد.  این مرکز نیز با همین نگرش با اولویت بندی گلوگاههای تولید، اولین گلوگاه که اتمام عمر جاذب کلر (ساخت شرکت جانسون و متی انگلستان ) بود را در اختیار گرفت. در ابتدا با شناسایی ترکیبات این جاذب و مطالعه آن به سراغ شرکت های داخلی سازنده آنها رفته و پس از دریافت نمونه، ساخت و طراحی راکتورهایی را جهت تست میدانی با مقیاس پایین آغاز کرد. با قراردادن این راکتورها در سایت صنعتی (بارعایت الزامات ایمنی) توانستیم با تعویض چند جاذب به نمونه ای که از نظر ساختار و عملکرد مناسب بوده و اقتصادی باشد را از شرکت های داخلی تهیه و پس از یکسال آنالیز و تست به اداره خدمات فنی ارائه کنیم. با ارائه این تجربه به شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی به صورت مقطعی مشکل تولید یکی از مجتمع های پتروشیمی بندر امام حل و در مدار تولید قرار گرفت.(همچنین در گردهمایی روسای پژوهش و فناوری و روسای مهندسی فرایند در سال ۹۳ به صورت سخنرانی برای همکاران ارائه گردید).

با دستیابی به مهارت و تجربه ساخت مینی راکتورهای صنعتی حدود هفت راکتور دیگر با اهداف متفاوت جهت تست و پیش بینی گلوگاههای احتمالی برای جاذب ها ساخته شد. که تصویر تعدادی از آنها در ذیل آمده است.

از بزرگترین تجربه هایی که در این عرصه به آن دست یافتیم حل بزرگترین مشکلی بود که همواره پژوهشگران با آن رو به رو بودند و آن عدم اعتماد بخش تولید با بخش پژوهش بود که با درگیر شدن طبیعی همکاران تولید با مراحل تست راکتوری خود داوطلبانه و با علاقمندی وجدیت کمک می کردند تا نتیجه مطلوب حاصل شود و تمامی فعالیتهای رو به جلو و یا جسورانه ما با مراقبت و همیاری این همکاران میسر شده است.

با دستیابی به چند موفقیت در رفع گلوگاهها استراتژی، شرکت به سمت و سوی برنامه ریزی جهت دستیابی به دانش فنی تولید رفته و با نشست هایی که انجام گرفت تیمی از پژوهش و خدمات فنی  مسئول ساخت یکی از مهمترین کاتالیستهای صنعت پالایشی و پتروشیمیایی گردید و آن هم ساخت کاتالیست رفرمینگ بود که شدیدترین تحریمها روی آن اعمال می گردید.

از مهمترین قسمتهای این نوع از کاتالیستها پایه (Carrier) آن می باشد که به دلیل شرایط واکنشی آن در سیستمهای بستر متحرک دارای سطح صلب و کروی با دانسیته خاص و سطح ویژه خاصی است که حرکت کاتالیست را تنظیم و قابل کنترل می کند. لذا چالشهای متعددی می بایست با شرایط عملیاتی تولید برای رسیدن به نتیجه، مد نظر قرار می گرفت.

گروه توانست به بهره گیری از توان مجتمع مراحل مطالعاتی وطراحی آزمایشات لازم را انجام داده ونمونه آزمایشگاهی را با متد UOP بصورت Oil Drop انجام دهد. پس از انجام آنالیزهای مربوطه و حصول اطمینان از خواص فیزیکی و شیمیایی پایه بدست آمده مرحله پایلوت آغاز گردید و توانستیم طی سه ماه تولید پایلوت را طراحی و به انجام برسانیم.در حال حاضر مجتمع دانش فنی و واحد صنعتی برای تولید ۵۰ کیلوگرم در روز رادر اختیاردارد. با این موفقیت ریسک توقف تولید به واسطه کمبود کاتالیست به صفر می رسد. پس از تولید پایه تمامی چرخه تولید کاتالیست از استحصال پلاتین و تولید نمک هگزاکلروپلاتینیک اسید (به کمک شرکتهای داخلی) و تلقیح پایه کاتالیست (به میزان ۱۰۰ کیلوگرم در روز)در مجتمع قابل انجام می باشد.(عنوان مدیر برتر پژوهش و فناور برتر نفت در صنعت نفت سال ۹۳ و ۹۴) .استراتژی بخشی واحد پژوهش و توسعه تا کسب دانش  فنی ساخت جاذب کلر وجاذب clay و کاتالیست ترانس الکیلاسیون پیشرفته که با همکاری توسعه دهنده های واجد شرایط پیش خواهد رفت.

یکی دیگر ار رهاوردهای این استراتژی مهارت انجام تست های راکتوری و جاذب ها با راه اندازی و نصب دستگاههای کاتاتست در مجتمع بوده است که برای تست راکتوری کاتالیستها طراحی و در نزدیکی سایت عملیاتی با همراهی همکاران بهره برداری قرار گرفت. بدین ترتیب این مجتمع توانایی ارائه خدمات تست راکتوری به دیگر مجتمع ها را نیز دارا می باشد.

تجربیاتی که این مرکز در حوضه جاذب و کاتالیست طی چند سال تحریم کسب نمود یکی چندین هزار تجربه ای ست که در مجتمعهای پتروشیمی در سطح کشور انجام شده است که امیدوارم بتوان با یکدلی و باور همکاران تک تک مشکلات حل و به سرانجام برسد.

وظیفه خود می دانیم از مدیران و همکاران که با علاقمندی پیگیر و مشوق ما برای دستیابی به نتایج لازم بودند قدردانی و سپاسگزاری نمایم.

۱- تولید صنعتی پایه کاتالیست

۲- افتتاحیه تزریق اولین کاتالیست تولیدی مجتمع به راکتور با حضور همکاران

۳- واحد صنعتی تولید پایه کاتالیست

۴- دستگاه تست راکتوری کاتالیست ریفرمین

۵- دستگاه تست راکتوری جاذب در مجاورت سایت تولیدی

۶- راکتورهای نصب شده در سایت جهت تست جاذب

۷- راکتورهای نصب شده در سایت جهت تست جاذب