گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهان ـ ۲۲ مهر ۱۴۰۵
به گزارش خبرگزاری ایپنا، گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهان ـ ۲۲ مهر ۱۴۰۵ منتشر شد.
رصد تحولات صنعت پتروشیمی جهان در ۲۴ ساعت گذشته، از توسعه پروژه‌های سوخت کم‌کربن، تغییرات بازار انرژی و افزایش ریسک‌های حمل‌ونقل دریایی حکایت دارد.
در مهمترین تحول مستقیم صنعت پتروشیمی، شرکت‌های پرپچوال نکست و ایر لیکوئید برای توسعه واحدهای تولید بیومتانول در اروپا قرارداد فناوری امضا کردند. نخستین پروژه این همکاری در هلند با ظرفیت برنامه‌ریزی‌شده ۲۲۰ هزار تن در سال توسعه می‌یابد.
در فرانسه نیز شرکت‌های انژی و سی‌ام‌ای سی‌جی‌ام برای احداث واحد تولید بیومتان با ظرفیت سالانه ۷ هزار تن توافق کردند. در چین، پتروچاینا با راه‌اندازی یک شرکت تخصصی، فعالیت‌های بازاریابی و تجارت فرآورده‌های نفتی و مواد تخصصی را گسترش داد.
در بازار محصولات شیمیایی، شاخص قیمت تولیدکننده محصولات شیمیایی ژاپن در شهریورماه نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۳٫۳ درصد افزایش یافت. هم‌زمان، اوپک پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ را به ۱۸۰ هزار بشکه در روز کاهش داد.
در حوزه امنیت انرژی، حمله به ساختمان اداری آرامکو در ظهران و برخورد پرتابه به دو کشتی تجاری در تنگه هرمز، نگرانی‌ها درباره امنیت تأمین خوراک و حمل‌ونقل دریایی را افزایش داد.
در بازار نفت نیز قیمت‌ها در معاملات صبح چهارشنبه صعودی شدند. بااین‌حال، ضعف تقاضا و مازاد ظرفیت تولید همچنان از عوامل محدودکننده رشد پایدار قیمت محصولات پتروشیمی به شمار می‌روند.
۱. شرکت‌ها و پروژه‌های پتروشیمی
امضای قرارداد فناوری برای توسعه واحدهای بزرگ تولید بیومتانول در هلند
شرکت پرپچوال نکست با ایر لیکوئید برای دریافت فناوری تولید متانول از گاز سنتز قرارداد امضا کرد. این همکاری با هدف توسعه واحدهای تولید بیومتانول و گسترش ظرفیت تولید سوخت‌های کم‌کربن در اروپا انجام میشود.
نخستین پروژه این همکاری در منطقه دلفزیل هلند با ظرفیت برنامه‌ریزی‌شده ۲۲۰ هزار تن در سال توسعه خواهد یافت. فناوری‌های مورد استفاده شامل فرایندهای تصفیه گاز و تولید متانول است.
طرح پرپچوال نکست بر تبدیل پسماندهای آلی، از جمله ضایعات چوب، به گاز سنتز و سپس بیومتانول استوار است. این شرکت قصد دارد پس از اجرای پروژه نخست، الگوی تولید خود را در مناطق دیگری از هلند، لهستان و استونی نیز توسعه دهد.
استفاده از فناوری تجاری ایر لیکوئید می‌تواند بخشی از ریسک‌های فنی پروژه را کاهش دهد؛ بااین‌حال، امضای قرارداد فناوری به معنای تأمین مالی کامل، تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری یا آغاز تولید تجاری نیست.
توافق انژی و سی‌ام‌ای سی‌جی‌ام برای تولید بیومتان در فرانسه
شرکت‌های انژی و سی‌ام‌ای سی‌جی‌ام برای توسعه یک واحد تولید بیومتان در منطقه صنعتی و بندری لوآور فرانسه توافق کردند.
ظرفیت این واحد سالانه ۷ هزار تن، معادل حدود ۱۰۰ گیگاوات‌ساعت، برآورد شده است. خوراک موردنیاز پروژه از پسماندهای دامی، کشاورزی و مواد آلی شهری تأمین خواهد شد و آغاز تولید برای سال‌های ۲۰۲۹ تا ۲۰۳۰ هدف‌گذاری شده است.
برنامه این پروژه همچنین شامل تولید سالانه حدود ۱۰۰ هزار تن ماده آلی قابل استفاده به‌عنوان کود و بازیابی ۱۳ هزار تن دی‌اکسیدکربن زیستی است. صندوق سرمایه‌گذاری پالس متعلق به سی‌ام‌ای سی‌جی‌ام نیز به‌عنوان سهام‌دار اقلیت در پروژه مشارکت خواهد کرد.
به گفته شرکت‌ها، اجرای این طرح می‌تواند سالانه از انتشار حدود ۲۳ هزار تن دی‌اکسیدکربن جلوگیری کند. این رقم برآورد اولیه است و هنوز با عملکرد واقعی واحد تأیید نشده است.
توسعه این پروژه می‌تواند بخشی از تقاضای سوخت کم‌کربن در حمل‌ونقل دریایی را تأمین کند و پیوند میان صنایع شیمیایی، بازیافت پسماند و کشتیرانی را گسترش دهد. اجرای نهایی طرح به تصمیم سرمایه‌گذاری وابسته است.
راه‌اندازی شرکت تخصصی پتروچاینا برای تجارت فرآورده‌های نفتی
پتروچاینا یک شرکت تخصصی برای توسعه خرید، بازاریابی و تجارت فرآورده‌های نفتی و مواد تخصصی راه‌اندازی کرد.
سبد فعالیت این مجموعه شامل قیر، نفت کوره، سوخت دریایی، موم نفتی، کک نفتی، گوگرد و قطران اتیلن است.
این ساختار بر پایه توسعه فعالیت مجموعه‌ای شکل گرفته که از سال ۱۹۹۷ در زمینه تولید و بازاریابی نفت کوره فعالیت داشته است.
راه‌اندازی این شرکت نشان‌دهنده توجه بیشتر پتروچاینا به ارزش‌افزایی و توسعه تجارت محصولات جانبی پالایشگاه‌ها و مجتمع‌های پتروشیمی است. بااین‌حال، این اقدام به معنای احداث واحد تولیدی جدید یا افزایش مستقیم ظرفیت عرضه محصولات نیست.
۲. خوراک و انرژی
افزایش قیمت نفت در معاملات صبح چهارشنبه
قیمت نفت در معاملات صبح چهارشنبه، هم‌زمان با افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز و مخاطرات تأمین انرژی عربستان، افزایش یافت.
قیمت نفت برنت در ساعت ارزیابی به ۱۰۶٫۳۲ دلار در هر بشکه رسید که ۶۳ سنت بیشتر از قیمت پایانی روز قبل بود. نفت خام آمریکا نیز با افزایش ۶۶ سنتی، به ۹۴٫۸۰ دلار در هر بشکه رسید.
در مقابل، انتظار افزایش عرضه گازوئیل روسیه بخشی از فشار صعودی بازار را تعدیل کرد.
افزایش قیمت نفت می‌تواند هزینه خوراک نفتامحور صنایع پتروشیمی را تحت تأثیر قرار دهد؛ اما میزان اثرگذاری آن بر هزینه تولید اتیلن و پروپیلن به قیمت نفتا، نرخ بهره‌برداری واحدها و حاشیه سود تولیدکنندگان وابسته است.
کاهش پیش‌بینی رشد تقاضای نفت در سال ۲۰۲۶ از سوی اوپک
اوپک در گزارش ماهانه خود، پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ را به ۱۸۰ هزار بشکه در روز کاهش داد. در مقابل، برآورد این سازمان از رشد تقاضا در سال ۲۰۲۷ به ۲ میلیون و ۵۵۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت.
بر اساس این گزارش، متوسط تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۷ حدود ۱۰۸٫۳ میلیون بشکه در روز پیش‌بینی شده است.
تولید نفت اوپک‌پلاس در شهریورماه به ۳۹٫۰۷ میلیون بشکه در روز رسید که حدود ۹۰۰ هزار بشکه بیشتر از ماه قبل بود. عربستان مهمترین عامل افزایش تولید این گروه بود و تولید نفت آن به حدود ۸٫۳۷۲ میلیون بشکه در روز رسید.
اوپک همچنین پیش‌بینی کرده است که بخشی از رشد تقاضای سال آینده ناشی از بازسازی ذخایر نفتی کاهش‌یافته در دوره اختلالات انرژی باشد.
کاهش پیش‌بینی رشد تقاضای نفت در سال جاری می‌تواند بر تصمیم‌های پالایشی و سرمایه‌گذاری اثر بگذارد؛ بااین‌حال، این شاخص را نمی‌توان مستقیماً معادل کاهش تقاضای محصولات پتروشیمی دانست.
۳. قیمت و بازار محصولات پتروشیمی
افزایش ۱۳٫۳ درصدی شاخص قیمت تولیدکننده محصولات شیمیایی ژاپن
بر اساس داده‌های بانک مرکزی ژاپن، شاخص قیمت تولیدکننده محصولات شیمیایی در شهریورماه نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۳٫۳ درصد افزایش یافت. این شاخص در مردادماه، پس از بازنگری، رشد ۱۳ درصدی را ثبت کرده بود.
همچنین شاخص قیمت محصولات پلاستیکی در شهریورماه نسبت به سال قبل ۱۲٫۸ درصد و در مقایسه با ماه قبل ۱٫۱ درصد افزایش داشت.
در بخش صادرات نیز شاخص قیمت محصولات شیمیایی بر مبنای ارز قرارداد، نسبت به سال قبل ۱۱٫۴ درصد و نسبت به ماه قبل ۱٫۶ درصد افزایش یافت.
بر اساس داده‌های منتشرشده، افزایش ماهانه قیمت صادراتی محصولات شیمیایی عمدتاً تحت تأثیر پارازایلین، لاستیک مصنوعی و اتیلن بوده است.
این ارقام بیانگر تغییر شاخص قیمت‌ها هستند و نباید به‌عنوان افزایش قیمت روز بازار یا قرارداد یک محصول مشخص تفسیر شوند.
وضعیت قیمت محصولات اصلی پتروشیمی
در بررسی منابع عمومی، داده‌های عددی تازه و قابل تأییدی که تاریخ ارزیابی و مبنای تحویل مشخصی برای قیمت محصولات اصلی پتروشیمی در ۱۳ و ۱۴ اکتبر ارائه کنند، به دست نیامد.
ازاین‌رو، قیمت‌های قدیمی‌تر به‌عنوان قیمت روز بازنشر نشدند. برای نفتا، گاز مایع و گاز طبیعی مایع نیز داده‌های تازه و کاملی با مبنای مشخص قیمت‌گذاری شناسایی نشد.
این محدودیت به معنای ثبات قیمت‌ها نیست؛ بلکه نشان می‌دهد اطلاعات عمومی موجود برای اعلام قیمت جدید و قابل استناد کافی نیست.
۴. فناوری و سرمایه‌گذاری
همکاری برای توسعه هوش مصنوعی صنعتی در صنایع انرژی و پتروشیمی
شرکت‌های سیک و اپلاید کامپیوتینگ برای توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در صنایع انرژی و فرایندهای صنعتی توافق کردند.
هدف این همکاری، ترکیب قابلیت‌های یک مدل هوش مصنوعی صنعتی با بستر تحلیل داده‌های عملیاتی برای شناسایی ناهنجاری‌ها، بررسی علت ریشه‌ای مشکلات و بهبود تصمیم‌گیری در واحدهای صنعتی است.
نخستین کاربرد اعلام‌شده این همکاری در پلتفرم اینسایت شرکت کی‌بی‌آر خواهد بود؛ بستری که در صنایع آمونیاک، پتروشیمی، گاز طبیعی مایع و نفت و گاز کاربرد دارد.
بر اساس برنامه اعلام‌شده، تحلیلگران کی‌بی‌آر در بنگلور هند از این سامانه برای بررسی ناهنجاری‌های شناسایی‌شده و تهیه گزارش‌های فنی استفاده خواهند کرد.
این همکاری نشان‌دهنده گسترش کاربرد هوش مصنوعی در پایش تجهیزات و فرایندهای صنعتی است. بااین‌حال، میزان تأثیر آن بر کاهش توقف تولید، مصرف انرژی و هزینه تعمیرات هنوز با داده‌های عملکردی مستقل تأیید نشده است.
۵. ادغام و تملک
در بازه مورد بررسی، قرارداد الزام‌آور جدید یا تکمیل معامله بزرگ و مستقلاً تأییدشده‌ای در صنعت پتروشیمی و شیمی شناسایی نشد.
پرونده‌های مرتبط با شرکت‌های باسف و اوونیک و همچنین آکزونوبل و آکسانتا همچنان نیازمند تصمیم‌های رسمی بعدی هستند. به دلیل نبود تحول قطعی تازه، این پرونده‌ها به‌عنوان خبر جدید ثبت نشدند.
۶. تعمیرات و توقف واحدها
ادامه بازیابی تولید نفت و گاز در خلیج مکزیک آمریکا
تولیدکنندگان نفت و گاز در منطقه خلیج مکزیک آمریکا همچنان در حال بازگرداندن واحدهای فراساحلی به مدار تولید هستند.
بر اساس داده‌های مورد استناد رسانه تخصصی آی‌سی‌آی‌اس، کمتر از ۳۰ درصد تولید نفت و ۲۵ درصد تولید گاز فراساحلی منطقه همچنان متوقف بوده است.
در بخش پتروشیمی، شرکت اسند پرفورمنس متریالز اعلام کرد مجتمع تولید نایلون این شرکت در پنساکولا، فلوریدا، در طول طوفان به فعالیت ایمن ادامه داده و عملیات آن در وضعیت عادی قرار داشته است.
وضعیت عملیاتی واحد تولید مالئیک انیدرید شرکت هانتسمن در این منطقه به‌طور مستقل تأیید نشده بود. شرکت شورون نیز اعلام کرد پالایشگاه پاسکاگولا در ایالت می‌سی‌سی‌پی بدون آسیب از طوفان عبور کرده و تأمین مشتریان ادامه دارد.
ادامه بازیابی تولید نفت و گاز می‌تواند بخشی از نگرانی‌ها درباره تأمین خوراک را کاهش دهد؛ بااین‌حال، این تحولات به‌تنهایی نشانه افزایش ظرفیت تولید محصولات پتروشیمی نیستند.
وضعیت سایر واحدهای پتروشیمی
در بررسی تغییرات عملیاتی واحدهای اتیلن، پروپیلن، پلی‌اتیلن، پلی‌پروپیلن، پی‌وی‌سی، پی‌تی‌ای، پارازایلین و متانول، توقف یا راه‌اندازی عمده و تازه‌ای که زمان وقوع و ظرفیت تحت تأثیر آن در ۲۴ ساعت گذشته مستقلاً تأیید شده باشد، شناسایی نشد.
راه‌اندازی برنامه‌ریزی‌شده کراکر شماره ۲ ال‌جی کم در یئوسو، به دلیل آغاز فرایند ورود خوراک در خارج از بازه اصلی رصد، دوباره‌شماری نشد.
همچنین ورود خوراک به یک واحد لزوماً به معنای دستیابی فوری به تولید محصول با مشخصات کیفی موردنظر نیست.
۷. حوادث و ایمنی
حمله به ساختمان اداری آرامکو در ظهران عربستان
وزارت انرژی عربستان اعلام کرد یک ساختمان اداری متعلق به شرکت آرامکو در شهر ظهران هدف حمله قرار گرفته و آتش‌سوزی محدودی در محل رخ داده است.
بر اساس اعلام رسمی، نیروهای مسئول به محل اعزام شدند و هیچ مصدوم یا کشته‌ای گزارش نشد.
رویترز نیز به نقل از یک منبع شرکتی گزارش داد که یک موشک بالستیک به مجموعه مرکزی آرامکو برخورد کرده و سه طبقه فوقانی یک ساختمان اداری آسیب دیده است. این جزئیات به منبع شرکتی منتسب است و در اطلاعیه کوتاه وزارت انرژی تأیید نشده است.
این حادثه به دلیل اهمیت مجموعه مرکزی آرامکو در مدیریت عملیات تولید، انتقال و صادرات انرژی مورد توجه قرار گرفته است. بااین‌حال، در زمان تهیه گزارش، هیچ توقف مشخصی در تولید نفت، فرآورش گاز، فعالیت پالایشگاه‌ها یا صادرات محصولات پتروشیمی ناشی از این حادثه تأیید نشده بود.
۸. مقررات و تجارت بین‌الملل
برنامه آمریکا برای توسعه ظرفیت پالایشگاه دِلِک در تگزاس
جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرد دولت این کشور قصد دارد با استفاده از اختیارات قانون تولید دفاعی، ظرفیت فرآورش یکی از پالایشگاه‌های متعلق به شرکت دِلِک در تگزاس را توسعه دهد.
این اقدام بخشی از برنامه دولت آمریکا برای افزایش عرضه سوخت و کاهش فشار قیمت فرآورده‌های نفتی عنوان شده است.
بااین‌حال، اطلاعات مشخصی درباره ظرفیت افزایشی، میزان سرمایه‌گذاری، زمان‌بندی اجرا و تاریخ بهره‌برداری پروژه منتشر نشده است.
توسعه ظرفیت پالایشگاهی می‌تواند در آینده بر عرضه برخی برش‌های خوراک و فرآورده‌های جانبی اثر بگذارد؛ اما تا زمان انتشار مشخصات فنی، نمی‌توان میزان تأثیر آن بر عرضه نفتا، گاز مایع یا سایر مواد اولیه پتروشیمی را ارزیابی کرد.
۹. تحولات منطقه‌ای و لجستیک
برخورد پرتابه به دو کشتی تجاری در تنگه هرمز
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد یک کشتی کانتینری و یک نفتکش در تنگه هرمز با پرتابه‌های ناشناس برخورد کرده‌اند.
عامل حملات و میزان کامل خسارت در زمان انتشار گزارش به‌طور قطعی مشخص نشده بود. این حوادث نگرانی‌ها درباره امنیت عبور کشتی‌های تجاری از یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان را افزایش داده‌اند.
تداوم ناامنی در تنگه هرمز می‌تواند هزینه بیمه، حمل‌ونقل و زمان تحویل محموله‌های انرژی و مواد اولیه پتروشیمی را افزایش دهد. بااین‌حال، ارزیابی تأثیر نهایی این تحولات بر قیمت‌ها به میزان اختلال در جریان واقعی محموله‌ها و تداوم مخاطرات امنیتی بستگی دارد.
جمع‌بندی نهایی
۱. توسعه سوخت‌های کم‌کربن ادامه دارد. توافق‌های جدید در هلند و فرانسه نشان می‌دهد شرکت‌های فعال در حوزه انرژی و صنایع شیمیایی همچنان به توسعه بیومتانول و بیومتان توجه دارند. بااین‌حال، پروژه‌های اعلام‌شده هنوز با چالش‌هایی مانند تأمین مالی و تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری روبه‌رو هستند.
۲. ریسک‌های ژئوپلیتیکی بر بازار انرژی سایه انداخته‌اند. افزایش قیمت نفت و حوادث دریایی در تنگه هرمز، اهمیت امنیت تأمین خوراک و حمل‌ونقل را برای صنایع انرژی و پتروشیمی برجسته می‌کند. بااین‌حال، افزایش قیمت نفت به‌تنهایی برای پیش‌بینی رشد پایدار قیمت محصولات پتروشیمی کافی نیست.
۳. شاخص قیمت محصولات شیمیایی ژاپن همچنان افزایشی است. رشد سالانه ۱۳٫۳ درصدی این شاخص و افزایش قیمت برخی محصولات صادراتی، از تداوم فشارهای قیمتی در بخش شیمیایی ژاپن حکایت دارد؛ هرچند این آمار معادل قیمت روز محصولات در بازار جهانی نیست.
۴. هوش مصنوعی صنعتی در حال گسترش است. همکاری شرکت‌های فعال در حوزه تحلیل داده و فناوری صنعتی، نشان‌دهنده حرکت به سمت شناسایی ناهنجاری‌ها و بهبود تصمیم‌گیری در مجتمع‌های پتروشیمی است. ارزیابی اثر اقتصادی این فناوری‌ها به انتشار داده‌های عملکردی نیاز دارد.
۵. اطلاعات قیمت‌گذاری محصولات پتروشیمی محدود است. در این نوبت، داده‌های عمومی کافی برای اعلام قیمت روز و قابل استناد بسیاری از محصولات اصلی پتروشیمی شناسایی نشد. بنابراین، از انتشار ارقام فاقد تاریخ ارزیابی معتبر خودداری شد.
