تحول سبز در بستهبندی دارویی؛ از حفاظت دارو تا بازگشت پلاستیکها به چرخه تولید
به گزارش خبرگزاری ایپنا به نقل از نیپنا ، اجرای مقررات جدید بستهبندی و ضایعات بستهبندی اتحادیه اروپا (PPWR)، صنعت داروسازی را با چالشی تازه مواجه کرده است؛ چالشی که در آن حفظ ایمنی و کیفیت دارو باید همزمان با الزام بازیافتپذیری، کاهش ضایعات و حرکت به سمت اقتصاد چرخشی همراه شود. ادوارد کوسیر، متخصص حوزه بازیافت و پایداری، معتقد است بستهبندیهای دارویی با وجود پیچیدگیهای فنی، میتوانند با توسعه فناوریهای نوین وارد چرخه بازیافت شوند.
PPWR؛ محرکی برای تغییر رویکرد صنعت بستهبندی دارویی
بستهبندیهای دارویی در نقطهای حساس میان الزامات ایمنی، استانداردهای بهداشتی و اهداف زیستمحیطی قرار دارند. بطریها، بلیسترها، تیوبها، ساشهها، فیلمهای محافظ و سایر اجزای بستهبندی دارویی برای حفاظت از سلامت بیماران طراحی شدهاند، اما پس از مصرف در بسیاری از موارد از چرخه مواد خارج شده و به سمت دفن یا سوزاندن هدایت میشوند.
به گفته ادوارد کوسیر، ادامه این روند با اهداف اقتصاد چرخشی سازگار نیست و صنعت باید از مدل سنتی «تولید، مصرف و دورریز» به سمت سیستمی حرکت کند که در آن مواد پس از پایان عمر مصرفی، دوباره به چرخه تولید بازگردند.
پیچیدگی بستهبندی دارویی مانع بازیافت نیست
یکی از چالشهای اصلی در بازیافت بستهبندیهای دارویی، ترکیب مواد مختلف و حساسیت بالای این محصولات است. برخلاف بسیاری از بستهبندیهای مصرفی، مواد دارویی نیازمند کنترل دقیق برای جلوگیری از آلودگی و حفظ استانداردهای ایمنی هستند.
کوسیر تأکید میکند که بازیافت این نوع بستهبندیها الزاماً به معنای ورود آنها به جریانهای معمول بازیافت شهری نیست، بلکه نیازمند ایجاد سیستمهای اختصاصی جمعآوری، تفکیک، پاکسازی و بازیابی مواد است.
الزام جدید اروپا برای کاهش ضایعات بستهبندی
مقررات Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) اتحادیه اروپا، مسیر جدیدی را برای صنعت بستهبندی ترسیم کرده است. این مقررات با هدف کاهش ضایعات، افزایش قابلیت بازیافت و توسعه استفاده مجدد از مواد تدوین شده و صنایع مختلف از جمله داروسازی را به سمت بازنگری در طراحی بستهبندیها سوق میدهد.
اگرچه برخی بستهبندیهای دارویی که مستقیماً با محصول در تماس هستند، به دلیل الزامات ایمنی از برخی تعهدات مستثنی میشوند، اما بخش قابلتوجهی از زنجیره بستهبندی باید خود را با اهداف جدید زیستمحیطی هماهنگ کند.
پروژه SusPack؛ تلاش برای بازیافت بستهبندیهای پیچیده
در پاسخ به این چالشها، پروژه SusPack با هدف توسعه راهکارهای پایدار برای بازیافت بستهبندیهای پزشکی و دارویی شکل گرفته است.
این پروژه بر توسعه فناوریهایی تمرکز دارد که بتوانند مواد پیچیده بستهبندی را جداسازی، آلودگیهای احتمالی را حذف و مواد بازیافتی را با حفظ استانداردهای موردنیاز به چرخه تولید بازگردانند.
یکی از فناوریهای مورد بررسی در این پروژه، استفاده از دیاکسیدکربن فوق بحرانی (scCO₂) است؛ روشی که میتواند به پاکسازی و آمادهسازی مواد برای بازیافت کمک کند و مسیرهای جدیدی برای مدیریت بستهبندیهای حساس ایجاد کند.
آینده بستهبندی دارویی؛ ترکیب ایمنی و پایداری
به اعتقاد کارشناسان، گذار به بستهبندی دارویی پایدار تنها با تغییر یک ماده یا طراحی جدید امکانپذیر نیست، بلکه نیازمند همکاری میان تولیدکنندگان مواد اولیه، شرکتهای دارویی، طراحان بستهبندی، بازیافتکنندگان و قانونگذاران است.
صنعت داروسازی در سالهای آینده باید راهکاری ایجاد کند که در آن حفاظت از سلامت بیماران و حفاظت از محیط زیست در یک مسیر مشترک قرار گیرند؛ مسیری که PPWR میتواند یکی از مهمترین محرکهای آن باشد.
